Мұнай

Атырау мұнай өңдеу зауытында «ҚазМұнайГаз» АҚ ҰҚ-ның еншілес компаниялары өкілдерінің қатысуымен жыл сайын ұйымдастырылатын азаматтық қорғаныс және төтенше жағдайлар бойынша кеңес өтті. Жиын басында сөз алған ҚМГ еңбекті және қоршаған ортаны қорғау департаментінің өндірістік қауіпсіздік басқармасы басшысы Айса Өтепов кездесудің басты мақсатын айтып, азаматтық қорғаныс пен төтенше жағдайлар саласындағы іс-шаралардың тиімділігін арттырудың маңыздылығына тоқталды.

«Талдау көрсеткендей, Атырау мұнай өңдеу зауытында азаматтық қорғаныс бойынша жұмыстар сапалы атқарылған, сонымен қатар мұнда қорғану ғимараты да бар. Азаматтық қорғаныс құралымының дайындық деңгейі мен қорғану ғимараттарының жағдайы кәсіпорындарда осы бағытта қандай жұмыстар жүргізіліп жатқанын анықтауға мүмкіндік береді», - деді ҚМГ өкілі.

Кеңес барысында 2023 жылы азаматтық қорғаныс және төтенше жағдайлар саласында жүзеге асырылған іс-шаралар қорытындыланып, азаматтық қорғанысты ұйымдастыру мен жүргізу және төтенше жағдайлардың алдын алу бойынша өзекті мәселелер талқыланды, сондай-ақ 2024 жылға арналған міндеттер мен жоспарлар қаралды.

Күн тәртібіндегі сұрақтарды талқылаудан кейін кеңеске қатысушылар АМӨЗ аумағындағы азаматтық қорғаныстың қорғану ғимараттарымен, олардың функционалдық мүмкіндіктерімен және жабдықтандыру деңгейімен танысты.

Іс-шара соңында зауыттың азаматтық қорғау құралымы төтенше жағдайларды жоюға даярлықтарын көрсетті. 

Атырау қаласында «ҚазМұнайГаз» АҚ ҰҚ және «Атамекен» ҰКП қолдауымен PetroPolymers & PetroChemicals-2024 форумы өтті.

Іс-шараға ірі мұнай-газ және мұнай-химия компанияларының басшылары, шағын және орта бизнес өкілдері қатысты. Форумның спикерлері қатарында «АМӨЗ» ЖШС бас директоры Ғалымжан Жусанбаев та болды.

Жиында отандық мұнай-химия саласындағы өзекті мәселелер мен жаңа жобалар, атап айтқанда Атырау қаласында полипропиленді қайта өңдеу бойынша шағын индустриялық аймақ құру және аймақ базасында шағын және орта бизнестің қатысуымен іске асатын жобалармен қатар полимерлерді өңдеу жобасын дамыту, сондай-ақ газ өңдеу зауытын іске қосу мәселелері талқыланды. Ғалымжан Жусанбаев өз сөзінде Атырау мұнай өңдеу зауытында мұнай-химия өндірісін дамыту тәжірибесі туралы баяндады.

2015 жылы Индустриялық-инновациялық даму стратегиясы мен Қазақстан Республикасының мұнай-химия өнеркәсібін дамыту бағдарламасы аясында АМӨЗ-де хош иісті көмірсутектерді өндіру кешені іске қосылған болатын. Кешен отын және мұнай-химия режимдерінде жұмыс істейді. Отын режимі ішкі нарықты жоғары октанды бензинмен қамтамасыз ету үшін, ал мұнай-химия режимі жылына 133 мың тонна бензол және 496 мың тонна параксилол өндіру мақсатында қолданылады. Бензол мен параксилол мұнай-химия өнімдерін, соның ішінде капрон, пластмасса және пластмасса талшықтары, бояғыштар, ауыл шаруашылығында қолданылатын улы химикаттар, құрылыс және жиһаз өнеркәсібіне қажетті фенолформальдегидті шайыр, сондай-ақ дәрі-дәрмектер, еріткіштер және т.б өндіруде кеңінен пайдаланылатын бағалы шикізат саналады. Қазіргі кезде АМӨЗ Қазақстандағы бензол мен параксилол шығарушы жалғыз кәсіпорын.

Ғалымжан Жусанбаев АМӨЗ-дің отандық мұнай-химия өндірісінің дамуына қосқан үлесін атай отырып, экологиялық қауіпсіздік пен еліміздің экспорттық әлеуетін кеңейту мәселелеріне де ерекше тоқталды.

«Хош иісті көмірсутектерді өндіру бойынша ауқымды жобаны жүзеге асыруға Axens және Uhde секілді әлемге әйгілі компаниялар қатысты. Аталған компаниялар енгізген мұнай-химия саласындағы озық технологиялар экологиялық қауіпсіздік пен өндірістің тиімділігін арттырды. Хош иісті көмірсутектерді өндіру кешенін іске қосу ішкі нарықты жоғары сапалы отынмен қамтамасыз етіп қана қоймай, Қазақстанның экспорттық әлеуетін арттыруға мүмкіндік берді. Қазіргі уақытта Атырау мұнай өңдеу зауытында шығарылатын бензол мен параксилолдың барлық көлемі Қытай, Алжир, Ресей, Беларусь сияқты елдерге экспортталады», - деді Ғалымжан Жусанбаев.

Сөзін қорытындылай келе АМӨЗ басшысы еліміздің мұнай-химия саласын дамыту мақсатында зауыт инновациялық және тұрақты даму жолын жалғастыратынын атап өтті.

Ұлттық экономика министрлігі оптимистік және пессимистік сценарий бойынша алдағы 5 жылға даму болжамын жариялады, деп хабарлайды ҚазАқпарат тілшісі.
Министрлік ұсынып отырған оптимистік сценарийде мұнай бағасы барреліне 90 доллар болады делінген. Мұндай жағдайда жалпі ішкі өнімнің орташа жылдық өсуі 6,6% болып, тауарлар өндірісі орта есеппен 5,7%, көрсетілетін қызметтер өндірісі 7% артатыны болжанған.

Сондай-ақ қазақстандық экспорттың аясы кеңейіп, оның ішінде тауарлар экспортының көлемі 2024 жылы 89,3 млрд доллар, 2028 жылы 102,3 млрд доллар болмақ.

«Импорт көлемі 2024 жылы 62 млрд долларға, 2028 жылы 69,1 млрд долларға дейін жетеді. Мұндай өсім республикалық бюджет кірісінің ұлғаюына ықпал етеді. 2024 жылы бюджет кірісі 16 трлн 455,1 млрд теңге, 2026 жылы 18 трлн 847,7 млрд теңге көлемінде түседі деп болжанып отыр», - делінген жоспарда.

Ал пессимистік сценарий кезінде мұнай бағасы барреліне 60 АҚШ доллар көлемінде болады. Экономиканың орташа жылдық өсуі 3,7%, тауарлар мен көрсетілетін қызметтер өндірісі тиісінше 3 және 3,5% деңгейінде ғана қалады.

«Әлемдік сұраныстың азаюы және тауар нарықтарындағы бағаның төмендеуі қазақстандық экспортқа кері әсерін тигізеді. Тауарлар экспорты 2024 жылы 70,6 млрд долларға, 2028 жылы 79,1 млрд долларға ұлғаяды. Импорт көлемі 2024 жылы 45,2 млрд доллар, 2028 жылы 61,6 млрд доллар деңгейінде болады күтіліп отыр.

Экономиканың бұлайша баяулауынан бюджет кірісі азайып, 2024 жылы 14 986,7 млрд теңге, 2026 жылы 17 379,3 млрд теңге болады», - деп жазады министрлік мамандары.

Базалық сценарий бойынша мұнайдың әлемдік бағасы барреліне 80 доллар шамасында болып, бюджет кірісі 2024 жылы 16 трлн 124 млрд теңге, 2026 жылы 2026 жылы 18 трлн 404,5 млрд теңгеге дейін артуы тиіс. Жалпы ішкі өнімнің өсу қарқыны 10,7% деңгейінде болмақ.

Теңіз кенішінде Үшінші буын зауытын іске қосқалы жатқан «Теңізшевройл» компаниясына 2023 жылы түрлі экологиялық заң бұзушылықтарға жол бергені үшін 2,8 млрд теңге айыппұл салынды, - деп хабарлады Атырау облысы бой- ынша экология департаменті.

"2023 жылы Атырау облысының мамандандырылған табиғат қорғау прокуратурасы "Теңізшевройл" ЖШС- ның қоршаған ортаға экологиялық эмиссияларды рұқсатсыз шығарғанын, рұқсат етілген нормативтерден асырып жібергенін және жерді бүлдіргенін анықтап, заң бұзушылыққа жол берген тұлғаны әкімшілік жауапкершілікке тартуды ұсынды", - деп жазылған хабарламада.

Осыған орай, Атырау облысы бойынша экология департаменті "Теңізшевройл" ЖШС-не қатысты Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 328 және 337-баптары бойынша әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамалар жасақтап, оны қарау үшін Жылыой аудандық сотына жолдады. Аудандық сотта жоғарыда аталған істер біріктіріліп қаралды. Нәтижесінде "Теңізшевройл" ЖШС-не жалпы сома- сы 2,8 млрд теңге көлемінде әкімшілік айыппұл салынды.

Бірақ баспасөз хабарламасында айтылғандай, компания соттың бұл шешімімен келіспей отыр. Өйткені, ТШО басшылығы Экологиялық кодекстің талаптарына сәйкес Атырау облысы бойынша экология департаментіне Теңіз кен орнында белгілі бір қызметтерді орындайтын мердігерлік мекеменің шығарындылар көрсеткіштері туралы ақпаратты уақтылы жібергенін мәлімдеді.

«Тиісті мемлекеттік орган бастамашылық еткен әкімшілік жаза ТШО-ның көптеген мердігер ұйымдардың қоршаған ортаға әсері туралы деректерді енгізу үшін бөлінген қысқа мерзімдеріне байланысты. ТШО бұл шығарындылар рұқсат етілген шектен асып кетудің немесе экологиялық оқиғалардың салдары еместігіне сендіреді. ТШО- ның өндірістік қызметі нәтижесінде қоршаған ортаға әсері 2021 жылы тиісті мемлекеттік органдар бекіткен лимиттер шеңберінде қалды», - делінген компанияның баспасөз қызметінің хабарламасында.

Ербол ҚОШАҚАНОВ

Қазақстанның Батыс аймағы қазба байлықтарға бай екендігі сонау XVIII ғасырда-ақ белгілі бола бастады. Сол кезде-ақ патшалы Ресей өз ғалымдары мен саяхатшыларын Қазақстанға бағыттап, оның жерасты байлығын зерттеуді негізгі мақсат етіп алды. Әсіресе, бұл саясат Кіші жүз қазақтары Ресей империясына «қосылғаннан» кейін үдей түсті.

АЛҒАШҚЫ МҰНАЙ ЭКСПЕДИЦИЯСЫ

XVIII ғасырдың 50-ші жылдарынан кейін-ақ қолайлы кезең туды деп есептеген патша өкіметі ғылыми экспедицияға дайындалды. Сөйтіп, алғаш ғылыми экспедиция 1768-1774 жылдары М.В.Ломоносовтың жасаған жоспары бойынша ұйымдастырылып, оның құрамына сол кездегі белгілі табиғат зерттеушілері И.И.Лепехин, С.Г.Гмелин, И.П.Фалык, И.Г.Георги, т.б. мүше болды. Олар Еділ мен Жайық өзендерінің аралығын зерттеп, Солтүстік Каспийдің геологиялық құрылысының жалпы негізгі мағлұматын берді. Кейінірек осы аралықты 1820-1840 жылдары зерттеген Э.В.Эверсман, Г.С.Карелин, А.Г.Гумбольд, М.И.Иванин, т.б. ғалымдардың пікірлерін дамытып, жер қойнауында мұнай-газдың бар екендігін анықтады.

Орыс саяхатшылары мен ғалымдары басты назарын Солтүстік Каспий ойпа- ты мен Жайықтың Бұхар бетіне аудар- ды. Осы кезеңде Бұхар беттегі «әулие» оттар туралы хабарлар көпке белгілі болды. Әулие оттармен жергілікті қазақтар бұрыннан таныс болғанымен, оны пайдалана бастаған уақыты мұрағат деректерімен – ХІХ ғасырдың басына тұстас келді. Нақтылай түссек, Атырау облысындағы Мәтенқожа мекені «әулие» оттарды пайдаланудың алғашқы ошағы болып табылады. Мәтенқожа мекені Ойыл өзеніне жақын жердегі Бүйрек және Тайсойған құмдары аралығында, Калмыковтың оңтүстік шығысында 100 шақырым жерде орналасқан-ды.

ӘУЛИЕ ОТТАРЫ

Қазақ молдасы Мәтен ХІХ ғасырдың бас кезінде-ақ жергілікті халыққа мұнайды пайдаланудың жолдарын үйреткен. Одан арғы жерде, сондағы тұрғын қазақтар мұнайды керегінше жаратты. Қазақтар құдық қазып, жердің не судың үстіне шығып жатқан мұнайды алып, өз пайдасына жұмсаған. Бірақ, жергілікті халық оны кәсіп қылмай, тек түйе малының қотырына, адамның іші ауырғанда ғана ем үшін қолданады. Міне, осындай «әулие» оттардың хабарын естіген патшалы Ресей оны игеруге асықпады. Себебі, бұл уақытта олар 1806 жылдан бері Баку мұнайын «тонау» үстінде болатын. Ал, Орал облысындағы мұнайлы ауданның Бакуге қарағанда жақын екендігіне қарамастан, болашағы белгісіз еді. Дегенмен, Ресей өз ғалымдары бұл ау- данды да назарынан тыс қалдырмады. Бұрынғы зерттеушілердің ізімен келген географ, тау-кен инженері Н.А.Северцов және Борщев 1857 жылы Орал облысында мұнай мен газдың мол екендігін хабарлады. Олар өздерінің 1860 жылы тапсырған есебінде қазақ даласының батыс бөлігіне назар аудару қажеттігін ескертті. «Геологиялық зерттеу» атты 1857 жылы шыққан кітабында Н.Северцов Ембіде мұнай қорының бар екендігін айта келіп, оны өндірудің және тасымалдаудың қиын екендігін жазды.

ҚАРАШҮҢГІЛ, ИМАНҚАРА, ДОССОР!

1874 жылы тау-кен инженері Д.В.Кирпичников Каспий теңізінің Солтүстік-Шығыс жағалауы және Ембі өзені айналасындағы тұзды көлдермен мұнай кен орындарын зерттеп, Қарашүңгіл, Иманқара, До- ссор жөнінде өз пікірлерін білдірді. «Әсіресе, осы аталған үш мұнай кен орнының ішінен Доссор мұнайының көптігімен ерекшеленеді. Бірақ, су мен жол қатынасының жоқтығы оны игеруді қиындата түседі», - деп атап көрсетті. Бірақ, Д.В.Кирпичниковтың еңбегі, құнды пікірлері елеусіз қалдырылды. Тек 12 жылдан кейін, яғни 1886 жылы Жайық-Ембі аралығына тау-кен инженері К.Н.Новаковский жіберілді. Ол Ембінің Солтүстік Мәтенқожа, оңтүстіктегі Доссор, Ескене, Қарашүңгіл жерлерін тексеріп, аталған кен орындарына зерттеу жүргізді. Батыс Қазақстандағы кен орындарын өнеркәсіптік барлау алғаш Түркістанға теміржол салудың жолдарын іздестіруден бастады. Сөйтіп, 1890 жылдан бастап мұнай кен орындарына берілген бұрынғы зерттеулер қайтадан тексеруді қажет етті. 1892 жылы Рязань-Орал теміржолы қоғамы мен геологиялық комитеттің тапсырмасымен келген экспедиция геолог С.Н.Никитиннің басшылығымен алғаш рет кен орындарының құрылысын анықтау үшін барлау жұмыстарын жүргізді. Ұңғымаларды қолмен бұрғылау нәтижесінде Доссор, Ескене және Қарашүңгілдегі 12 мұнай ұңғымасының тереңдігі 7-9 метрге дейін жететіндігі анықталды. Бұл ұңғымалардан мұнай атқылай қоймады. Бірақ иісі ғана сезілді. Міне, осы хабар Ресей өнеркәсіп иелеріне де жетті.

Соның нәтижесінде 1892 жылы Доссорға, ал, 1894 жылы Қарашүңгілге байланысты іскер адамдардың алғашқы мәлімдемелері жинақталды. Сөйтіп, жекелеген іскер топтар бұл жұмысқа араласа бастаса, патшалы Ресей өкіметі бұрғылау-барлау жұмыстарының аяқталуын күтті.

1892 жылы Лебедев Доссорда мұнайдың көптігі жөнінде мәлімдеме жасады.

18 ҚАРАША - ҚАЗАҚ МҰНАЙЫНЫҢ ТУҒАН КҮНІ

1894 жылды бірінші мұнай серіктестігі ұйымдастырылды. Оны басқару Леманға жүктеліп, Ембі ауданының Доссор, Қарашүңгіл сияқты кен орындарында мұнай іздеу және барлау үшін 3 жылға келісім-шарт жасалды. Осы жылдың мамыр айында бұдан басқа да жерлер Леманға белгілі уақытқа дейін жалға берілді. Л.Н.Леман 1890 жылдан бастап Петербургте Орал облысында мұнай іздеу және кен орындарын салу ісін жүргізе бастады.

Осы қоғам ең алғаш рет Гурьевте 1898 жылы өз жұмысын бастады. Мекеменің басты міндеті Жайық-Ембі аймағындағы мұнай кен орындарындағы өзгерістерді дер кезінде орталыққа хабарлап тұру еді. Леман ұйымдастырған серіктестіктердің қоры ½ млн. сом болатын, ал, осы қаржы барлық қажетті жұмысты қамти алмайтын-ды. Сондықтан, өз қаржысын көбейту барысында Леман 1908 жылы өнеркәсіп иесі, капиталы 800 мың сомды құрайтын И.И.Стахеевпен бірігіп, «Ембі-Каспий» қоғамын құрды. Осыдан кейін Леман 1909 жылы Ресей өкіметінен мұнайды барлау ісін шетел азаматтарына беру құқығына ие болды. Соның нәтижесінде 1909 жылы алғаш рет Гурьевке «Желл» атты ағылшын серіктестігінің өкілдері профессор Истленнің бастауымен келіп, мұнайлы ауданның бір бөлігін сатып алды.

Леман Жайық-Ембі ауданында мұнайдың үлкен қоры бар екендігін дәлелдеді. Оның басшылығымен барлау-бұрғылау жүргізіліп, 1899 жылы 18 қарашада Қарашүңгілдегі №7 ұңғымадағы 40 метр тереңдіктен қара алтын бұрқағы атқылап, тәулігіне 12-25 тонна мұнай бере бастады. Бұл Қазақстан жеріндегі тұңғыш мұнай фонтаны еді. Қарашүңгіл мұнайы өзінің химиялық құрамы, сапасы жағынан Баку мұнайынан әлдеқайда сапалы, салмағы жеңіл, майы көп деп есептелінді. Ең бастысы бұрғылау жұмыстарын жүргізгенде 37, 109, 126, 148 метр тереңдіктен мұнай көріне бастады. Әрі тайыз, әрі сапалы мұнайдың табылуы туралы хабар талай іскер адамдардың назарын аударды. Сол кезде Қарашүңгіл Жайық-Ембі ауданындағы ең бай және жұмысшысы көп кәсіпшілік болып саналды. Мұнай фонтаны атқылаған кезде Н.Н.Леманның қарамағында 89 адам еңбек етсе, оның 40-ы қазақ болатын. Қарашүңгілдің осы кездегі жағдайын ауданға экспедиция құрамына келген Н.Г.Чернышевскийдің баласы М.Н.Чернышевский жазған-ды. Бұл экспедиция 1899 жылы тамыздың ІІ жар- тысында ұйымдастырылған еді. Оның құрамына М.Н.Чернышевскийден басқа әскери-инженер В.К.Фельдт, инженер С.В.Трубецкой т.б. кірді. Олар 24 қыркүйекте Индер көлінің жағалауына жақындап, Бай-Мөңке елдімекенінің үстінен өтіп, Грум-Гржимайло, т.б. басқаратын Ембі-Закаспий бірлестігі орналасқан Қошқар көлге келіп тоқтаған. М.Н.Чернышевский өз күнделігінде: «Біздер мұнай іздеуді 1899 жылы бастадық. 2 дюймдік / 1 дюйм = 0,0254 м/ скважинада 4 татар жұмысшысы және 1 десятник еңбек етуде» - деп жазды.

Сөйтіп, экспедиция мүшесі М.Н.Чернышевский Қарашүңгілді - қазақ даласындағы алғашқы мұнай кен орны екендігін дәлелдеді.

«Қазақ мұнайының тарихы» кітабы бойынша дайындаған:

Е.ҚОШАҚАНОВ

Қызығушылық танытқан инвесторлар үшін жуырда ашық есік күні өтеді деп жоспарланып отыр.

«Самұрық-Қазынаның» басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов пен «ҚазМұнайГаз» ҰК-ның басқарма төрағасы Мағзұм Мырзағалиев мұнайлы өңірге жұмыс сапарымен барып, өндірістік нысандарды аралады. Электр энергиясының тапшылығынан туындайтын қиындықтарды алдын алу мәселелерін талқылады.

Ел экономикасының күре тамырына айналған өңірдегі электр энергиясының тапшылығы өндірістік орындардың да жұмысын қиындатады. Биыл шілдедегі апаттық жағдай – осыған дәлел. Бүгін өңірге келген «Самұрық-Қазына» АҚ басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов Karabatan Utility Solutions компаниясының бу-газ турбиналық электр станциясын аралап, жұмысымен танысты.

Нұрлан Жақыпов, «Самұрық-Қазына» АҚ басқарма төрағасы:

- Karabatan Utility Solutions компаниясының бу-газ турбиналық электр станциясын кеңейтуді жоспарлап отырмыз. Осы арқылы «Ұлттық индустриалды мұнай-химия технопаркі» арнайы экономикалық аймағымен қатар облысты электр энергиясымен қамтуға мүмкіндік туады. Өндіріс нысандары ғана емес, бізге облыс тұрғындарының жайлы өмір сүргені де маңызды.

Былтыр қарашада іске қосылған тұңғыш интеграцияланған газ-химия кешенінде 105 мың тоннадан астам полипропилен өндірілді. Қазір кешен жұмысы профилактикалық жөндеуге тоқтатылған. Өйткені қондырғылардың барлығын іске қосу үшін әлемдік тәжірибеге сүйене отырып толық тексеру қажет.

Нұрлан Жақыпов, «Самұрық-Қазына» АҚ басқарма төрағасы:

- Мұндай өндіріс орыны әлемде саусақпен санарлық. Қазір бұл жердегі жұмысшылардың 90%-і – Қазақстан азаматы. Олардың бәрі – тәжірибелі, білікті маман.

«ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ басқарма төрағасы Мағзұм Мырзағалиевтің сөзінше, Атырау мұнай өңдеу зауыты биыл 7 айда шамамен 3,4 млн тонна мұнай өңдеген. Бұған қоса АИ-95 бензинін өндіру көлемі артты. Атырау мұнай өңдеу зауытын электр қуатымен толық қамту үшін газ турбиналы электр станциясын және Атырау жылу электр орталығынан электр беру желісін салу жоспарланып отыр. 18 тамызда кәсіпорындағы электр станциясының құрылысына қызығушылық танытқан инвесторлар үшін ашық есік күні өтеді.

Өткен аптада «Теңізшевройл» ЖШС-нің өкілдері Жылыой тұрғындарымен кездесіп, компанияның 2023 жылдың І жартыжылдығындағы негізгі қызметтік көрсеткіштері мен әлеуметтік бағыттағы атқарылып жатқан бағдарламалары туралы баяндап, халықты қызықтырған сауалдарына жауап берді. Баршаға мәлім, «Игілік» ерікті әлеуметтік инфрақұрылымдық және Әлеуметтік инвестициялар бағдарламаларынан басқа, ТШО биыл Жылыой ауданын дамыту бағдарламасын іске қосқан болатын. Осы бағдарламаның аясындағы ең алғашқы жоба – аудандағы білім деңгейін көтеруге бағытталған және балалардың сабаққа қызығушылығын арттыру үшін Құлсары қаласындағы №8 жалпы орта білім беретін мектептің базасында «STEAM» зертханасы ашылды.

Оған қоса, ауданымыздағы оқу озаты және әлеуметтік тұрғыдан әлсіз топтарына жататын 60 баланы Алматы қаласындағы Қазақстан-Британ техникалық университетінің жазғы лагеріне жіберді. Қазіргі кезде І лектегі 30 бала демалып келген.

Естеріңізге сала кетейік, ТШО бірнеше жыл бойы сәби сүйе алмай жүрген жұптар үшін экстракорпоральды ұрықтандыруды қаржыландырып келеді. Осы жиында компания биыл жұптар санын 25-ке дейін арттыратынын мәлімдеді.

Одан бөлек, биыл ТШО ауданымызға бірқатар демеушілік көмек көрсетті. Соның ішінде, мүмкіндігі шектеулі жандар үшін 6 орындық инватакси сатып алынып, мансап орталығына тарту етілді. Және 4 заманауи коммуналдық автокөліктерді аудан әкімшілігіне табыстады. «Кең Жылыой» мәдениет үйінде мәдени шараларды өткізу үшін ұлттық киімдермен және музыкалық құрал-жабдықтармен қамтылды. Биыл Атырау облысына және Жылыой ауданына 2 миллион АҚШ долларынан астам қаржылай көмек көрсетілді.

Басқосуға қатысқан жылыойлықтар компанияның өкілдеріне бірқатар сұрақтарын қойды. Олардың ішінде Теңіз кен орнында жұмысшыларды кезекті босату, микроқаржыландыру бағдарламасы және әлеуметтік мәселелерге қатысты тақырыптар қозғалды.

Ауданымыздың зейнеткері Қоныс Күрбенов те жұмыссыздық мәселесіне қатысты өз пікірін білдірді:

-Бүгінгі ТШО мекемесімен өткен кездесуде тұрғындар әлеуметтік мәселелерді көтерді. Тұрғындар өз ұсыныстарын білдірді. Мен де өз пікірімді білдірдім. Яғни, ТШО мекемесі Атырау облысына қайтарымсыз инвестиция құйып отыр. Осы инвестицияны қайтарымды негізге өзгертіп, осы қаржыға шағын өндіріс орындарын ашу керек. Өйткені ауданда шағын өндіріс ашу үшін қажетті материалдарды табуға болады. Бұл аудандағы жұмыссыздар санын азайтуға үлесі болады деп ойлаймын»,-деді зейнеткер.

Осы ұсынысқа жауап берген ТШО өкілдері Жылыой ауданын дамыту бағдарламасы іске қосылып жатқанын айтты. Сол бағдарлама аясында алдағы уақытта микроқаржыландыру жобасы да іске қосылады.

Сонымен қатар, жиын қатысушылары ауданымыздағы экология мәселесіндегі сауаттылықты арттыру, балалар ойын алаңдары туралы айтты. Осы сәтте аудан ақсақалдары балалар ойын алаңына қатысты өз пікірлерін білдіріп, балаларға алаңдарды күтіп-ұстауға үйрету қажеттілігін айтты.

«Ауданымызда балалар ойын алаңдары бар. Салып берген мекемелерге алғысымыз шексіз. Алайда, ойын алаңдағы жабдықтардың көбі бұзылған. Жас аналар балаларына ескерту жасамайды. Тәртіпке үйрететін – ана, зейнеткер», -дейді олар.

Тұрғындар тарапынан қойылған сұрақтар жауапсыз қалған жоқ. ТШО өкілдері жұмыстан босату үрдісі туралы айтты. Қазір кен орнында сегіз мыңнан астам жылыойлық жұмыс істеп, нан тауып жүр. Сондай-ақ Келешек кеңею жобасы аясында босатылған бір жылыойлықтың үлесіне өзге өңірлерден 17 жұмысшы келеді.

Жиын соңында сөз алған аудан әкімінің орынбасары Гүлнафис Айшуақова көтерілген мәселелер алдағы уақытта кезең-кезеңімен шешілуіне жұмыстанатындарын айтты. ТШО өкілдері осындай жиындардың жиі өтіп тұратынын айтты.

Дәл осындай жиындар Жылыой ауданының Жаңа Қаратон, Қосшағыл, Майкөмген, Тұрғызба, Ақкиізтоғай, Шоқпартоғай ауылдарында өтті. Осылайша шалғай ауыл тұрғындарының компания өкілдерінен өздерін қызықтырған сұрақтарына жауап алуға мүмкіндік алды.

Айнұр МЕЙРАМБАЙҚЫЗЫ

 

Атырау МӨЗ-де Tazalyq жобасы аясында жабық типтегі ағынды суларды механикалық әдіспен тазартатын қондырғыларды жаңғыртудың II кезеңі жалғасуда.

Еске сала кетейік, 2019 жылдан бері АМӨЗ-де тазарту қондырғыларының тиімділігін арттыруға және қаланың экологиялық жағдайын жақсартуға бағытталған Tazalyq жобасы жүзеге асырылуда. Жоба аясында механикалық тазарту қондырғыларын жаңғырту, нормативтік-тазартылған сарқынды су каналын реконструкциялау және булану алаңдарының бір бөлігін рекультивациялау жұмыстары қарастырылған.

Жаңғырту нәтижесінде тазарту қондырғыларының өнімділігі 2 есе артып, ары қарай биологиялық тазарту қондырғысына жіберілетін сарқынды сулардың құрамындағы мұнай өнімдерінің мөлшері шекті рұқсат етілген төгінділер (ШРТ) нормативіне сәйкестендіріледі деп күтілуде.

Механикалық тазарту қондырғыларында жүріп жатқан жұмыстардың I кезеңі аясында механикалық сусыздандыру ғимараты, мұнай шламдарына арналған резервуарлар, екі сорғы станциясы, құм ұстағышы бар тұндырғыш, трансформаторлық қосалқы станция және көбікпен сөндіру блогы секілді нысандар салынып, қайта жаңғыртылды. Атмосфералық ауаға кері әсерін тигізбеу үшін екі тұнба тоғаны мен құмұстағыш демонтаждалды.

Екінші кезең барысында ағынды суларды орташалау резервуарлары, насостық станция ғимараты, өзін-өзі шайғыш сүзгілер мен флотация блоктарын салу жұмыстары жалғасуда. Үшінші тұнба тоғаны мен мұнайбөлгішті демонтаждау жұмыстары аяқталды.

Механикалық тазарту қондырғыларын жаңғырту жобасы 2023 жылдың соңына дейін аяқталады деп жоспарланған.

Зауыт нормативтік-тазартылған сарқынды су каналын реконструкциялауға бағытталған жұмыстарын аяқтады. Қоршаған ортаны қорғау мақсатында ашық каналдың орнына құбырлар тартылды. Қазіргі уақытта каналды қалалық бас кәріздік насостық станцияға қосу жөнінде келіссөздер жүргізілуде.

Булану алаңдарының 1-2 секторын рекультивациялау бойынша жұмыстар аяқталуға жақын қалды. АМӨЗ-дің құбырын қалалық тазарту қондырғыларына қосу жобасына түзету енгізілуіне байланысты 3-4 секторды құрғату және рекультивациялау жұмыстары кейінге қалдырылады.

Еске сала кетейік, Tazalyq экологиялық жобасы Еуропалық қайта құру және даму банкінің (ЕҚДБ) қарыз қаражаты есебінен жүзеге асырылуда.

Страница 1 из 8

ФОТОГАЛЕРЕЯ

Біріңғай мемлекеттік байланыс

AqPrint

Байланыс номерi :     +7 702 132 03 32      +77122458521