Денсаулық

«Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына күн сайын медициналық көмек көрсету және МӘМС жүйесіне қатысу тәртібі туралы жүздеген сұрақтар келіп түседі» - дейді қордың Атырау облысы бойынша филиалының директоры Байтолла Газизов. Сіздердің назарларыңызға жиі қойылатын сұрақтарды таңдап, солардың жауаптарын ұсынып отырмыз:

- Медициналық сақтандыру бойынша қандай клиникалар жұмыс істейтінін қайдан көре аламын? Мен өзім емделетін клиниканы таңдай аламын ба?

- ТМККК және МӘМС бойынша медициналық қызмет көрсететін медициналық ұйымдардың тізімімен Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының ресми сайтында танысуға болады. Әркімнің дәрігер мен емхананы еркін таңдауға құқығы бар. Тіркеу науқаны кезінде медициналық мекемені жылына бір рет еркін таңдау құқығы бойынша, сондай-ақ егер адам тұрақты немесе уақытша тұратын, жұмыс істейтін немесе оқитын жерін ауыстырса, басқа елді мекенге көшсе немесе өзі жататын емхана қайта ұйымдастырылса ауыстыруға болады. Сақтандыру мәртебесін қандай жолдарментексеруге болады:

•         Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы

•         fms.kz ресми сайты

•Telegram-дағы @SaqtandyrýBot

•         1414 байланыс орталығы

•         Damumed мобильді қосымшасы

•         Halyk мобильді қосымшасы

•         BCC.KZ мобильді қосымшасы

•         Kaspi.kz мобильді қосымшасы

•         egov.kz электрондық үкімет сайты – «Медициналық қызметтерді тұтынушы ретінде қатысутуралы және міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде аударымдардың және (немесе) жарналардыңаударылған сомалары туралы ақпарат беру» мемлекеттік қызметі арқылы.

Егер науқастың сақтандыру мәртебесі болмаса, не істеу керек?

        Қол жетімді жолдарды қолдана отырып, қарыздардың бар-жоқтығын және мерзімдерін тексеру керексіз   Егер қарыз болсаңыз, оны төлеу немесе жою қажет, бірақ қарастыратын уақыт алдыңғы 12 айдан аспауы керек (мысалы осы жылдың қаңтар айынан келесі жылдың қаңтар айна дейін).     Сақтандыру мәртебесі 3 жұмыс күні ішінде беріледі. Егер адам жеке кәсіпкер болса немесе БЖТ төлеушісі болса, өзі төлесе, онда қарызды дербес төлеуші ретінде төлеуге болады         Егер қарыз жеке кәсіпкерден (ЖК), шаруа қожалығының (ШҚ) иелерінен, жеке практикамен айналысатын адамдардан, қызметкерден немесе азаматтық -құқықтық келісімшарт бойынша жұмыс жасайтын адамнан анықталса, онда сіз төлемдердің мәртебесін тексеруіңіз керек.

Жіберілген төлемдердің мәртебесі, ол қайтарылған болуы мүмкін, содан кейін сіз қарыз бен пайыздарды төлеуіңіз қажет.       Егер төлемдер қате түрде басқа мерзімге төленсе немесе төлем құжаттары дұрыс рәсімделмесе, сіз бұл кезеңдердегі ақшаны қайтара аласыз. Ол үшін «Азаматтарға арналған үкімет» Мемлекеттік корпорациясы» КЕАҚ-на өтініш жазу, қатенің себебін көрсету және өтінімге төлемді растайтын құжаттарды тіркеу қажет.

    - Мен жүктімін, тіс ауруы алаңдатады. МӘМС бойынша емделуден өтуге бола ма, егер солай болса, оны қалай жасауға болады?

- Иә. Стоматологиялық көмек алу үшін МӘМС бойынша қызмет көрсететін стоматологиялық клиникаға жүгіну қажет. Сіз олардың тізімін ӘМСҚ сайтынан таба аласыз. Бұл ретте емханадан жолдаманың болуы міндетті емес. Жүкті әйелдерден басқа шұғыл көмек – тіс жұлу және химиялық пломба орнату – 18 жасқа дейінгі балаларға, Ұлы Отан соғысына қатысушыларға, 1, 2, 3 топтағы мүгедектерге, «Алтын алқа», «Күміс алқа» алқаларымен марапатталған көп балалы аналарға, атаулы әлеуметтік көмек алушыларға, жасына байланысты зейнеткерлерге көрсетіледі. Жоспарлы көмек жүкті әйелдерден басқа балаларға да қолжетімді. Ол мыналарды қамтиды: жансыздандыру, пломба салу, терапиялық қабылдау, пульпитті емдеу, периодонтитті емдеу, толық функционалдық қалпына келтіру анатомиялық нысанын тіс кезінде гипоплазиясы, флюорозе.

- Айтыңызшы, балаларға арналған тегін дәрі-дәрмектердің тізімін қайдан табуға болады?

- Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2017 жылғы 29 тамыздағы №666 бұйрығымен бекітілген ТМККК және МӘМС бойынша тегін қолжетімді дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың тізбесі. Оны «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінен табуға болады.

Мен сақтандырусыз жүктілік есебіне тұра аламын ба?

МӘМС пакетіндегі медициналық қызметтер көрсеткіштер бойынша және емдеуші дәрігердің жолдамасы бойынша «сақтандырылған» мәртебесінде тегін көрсетіледі. МӘМС туралы Заңның 26-бабының 3-тармағына сәйкес сақтандыру жеңілдікті мәртебе жұмыс істемейтін жүкті әйелге жеңілдікті мәртебе беріледі, ол үшін қатарынан 2 айдан астам әлеуметтік және зейнетақы аударымдары жүргізілмеген болу қажет.

МӘМС бойынша тегін тапсыруға болатын талдаулардың толық тізімін қайдан көруге болады?Неліктен кейбір талдаулар МӘМС негізіндегі тегін санатқа кірмейді?

МӘМС және ТМККК шеңберінде көрсетілетін қызметтер тізбесімен «Амбулаториялық жағдайларда мамандандырылған медициналық көмек көрсету қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 27 сәуірдегі № ҚР ДСМ-37 бұйрығын қарау арқылы таныса аласыз. МӘМС пакетіне кірмейтін медициналық қызметтер пациенттің өз қаражаты есебінен, яғни ақылы негізде жүзеге асырылады.

Қандай ауруларды ерте анықтау үшін скринингтер жүргізіледі және қандай жас топтары үшін?

Скрининг - бұл белгілі бір жастағы немесе санаттағы сау адамдарды профилактикалық медициналық тексеруден өткізу, қауіпті факторлар мен ауруларды ерте сатысында анықтау Скринингтер белгілі бір ауруларға және белгілі біржас топтарына өткізіледі

1. 0-ден 18 жасқа дейінгі балалар

2. 30 бен 70 жас аралығындағы ересектер

3. Тәуекел топтары

Аурулар:

• Мінез-құлықтық тәуекел факторлары

• Артериялық гипертонияны, жүректің ишемиялық ауруының және қант диабеті

• Глаукома

• Жатыр мойны обыры

• Сүт безі обырын қатерлі ісігі

• Колоректалды обыр

• В және С вирустық гепатиттері

Скринингтен өту үшін мекен жай бойынша тіркелген емханаға хабарласу керек. Ол үшін әр емханада скринингтік бөлмелер бар. Өзіңізбен бірге жеке куәлік болуы міндетті. 

Егер МӘМС есебінен медициналық қызметтердіалмасам, пайдаланбаған ақшаны қайтарып ала аламынба?

МӘМС-ке енгізген төлемдерді қайтаруға немесеоларды басқа адамға беруге болмайды, себебі жүйеқаражатты дербес бөлуді қарастырмайды. Барлық жарналармен аударымдар Ұлттық банктегі шотта жинақталады жәнеол жерден барлық сақтандырылған тұтынушылардыңмедициналық қызметтерін төлеуге  бағытталады.

Мен жұмыс істемейтін болсам мәртебені қалай аламын?

Сізде екі таңдау бар. Біріншісі – дербес төлеуші ретіндежарна төлеуіңізге болады. Екіншісі – жұмыспен қамтуорталығына хабарласып, жұмыссыз ретінде тіркеле аласыз. Бұл жағдайда сіз жеңілдік санатына кіресіз және сіз үшінжарналарды мемлекет төлейді.

Мен студентпін, МӘМС-ке төлем жасауым қажет пе?

Күндізгі оқу бөлімінің студенттері МӘМС-ке жарнатөлемейді, себебі жеңілдік санатына кіреді. Сондай-ақжұмыс берушілер күндізгі оқу бөлімінде оқитын студенттерүшін МӘМС-ке аударымдар жасаудан босатылған.

Мұғалімнің шаруа қожалығы болса, МӘМС-кетөлемді қалай жүргізеді?

Салық заңнамасына сәйкес шаруа қожалығы қандай да бір басқа нысанда рәсімделмеген болса, ол ЖК ретінде қарастырылады. Егер ЖК қызметін тоқтатпаған болса, олөзі үшін 1,4 ЕТЖ-ның 5 % төлейді. Осы ретте негізгіжұмысында да жарналар төлеп, мұғалім қызметкері үшінаударымдар жасауы керек. Яғни барлық кіріс көздерінен төлем жүргізіледі.

 «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КеАҚ

Мамырдың үшінші жексенбісі Жұқтырылған иммун ташылығы сидромынан (ЖИТС/ СПИД) көз жұмғандарды еске алу күні.  Дүние жүзінде 41-ші рет  атап өтілетін бұл күн биыл 19-мамырға сәйкес келіп тұр.  Бұл жолы  "Бірге есте сақтаймыз, біз бірге махаббат пен ынтымақтастық арқылы емдейміз!" тақырыбында ұйымдастырылған халықаралық еске алу күнінің басты мақсаты - қоғамның назарын АИТВ инфекциясының таралу мәселесіне аудару, АИТВ жұқтырғандарды әлеуметтік қорғау, көмек көрсету арқылы індеттің таралуын шектеу. Бұрын АИТВ инфекциясы емделмеген жағдайда ЖИТС сатысына ұласып, дүние жүзінде көптеген жанға қасірет әкелсе, бүгінде АИТВ инфекциясын жұқтырғандарды ерте анықтап, уақытылы нәтижелі емдеудің арқасында індеттің таралуына тосқауыл қоюға болады. Емдеу арқылы адамдардың сапалы әрі ұзақ өмір сүруін қамтамасыз етуге толық мүмкіндік бар.  Дүниежүзілік Денсулық сақтау ұйымының 2030 жылға дейін алға қойған мақсаттарының  бірі де осы. Қазіргі уақытта Атырау облысында АИТВ жұқтырғандардың 71% өз статусын біледі. Олардың 84% арнайы ем қабылдап, 95%-да вирустық жүкеме төмендеген. Атырау облыстық АИТВ инфекциясының алдын алу орталығынң баспасөз қызметі

Медициналық оңалтудың пациент денсаулығын қалпына келтіруде атқаратын рөлі зор. Жарақат алған немесе созылмалы аурумен ауырып тұрған пациенттің күнделікті өмірге оралып, қалыпты тіршілік етуіне септігін тигізеді. Бұрын көпшілік жағдайда ақылы түрде көрсетілетін оңалту бүгінде сақтандырылған азаматтар үшін қолжетімді болып отыр. Біздің тілшімізге берген сұхбатында Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Атырау облысы бойынша филиалының директоры Байтолла Газизов осы мәселе жайлы егжей-тегжейлі ақпар берді.

Медициналық оңалту кімдерге көрсетіледі?

Реабилитациядан:

- негізгі немесе созылмалы ауруды емдеу қажет болғанда;

- қатты ауырсынудан кейін;

- хирургиялық операциялардан кейін;

- жарақат алғаннан кейін;

- сырқат салдарынан адамның қимыл-қозғалысы шектелген жағдайларда өтуге болады.

Медициналық оңалту қай кезде тегін көрсетіледі?

Қалпына келтіру шараларын ақысыз негізде өтуге болады:

Пациент бұрын оңалтудан өтпеген. Неден бастаған жөн?

1. Ең алдымен тұрғылықты жеріндегі емханаға барады.

2. Емдеуші дәрігер реабилитолог маманға немесе мультидисциплинарлық топ мамандарына жібереді.

3. Олар аурудың пайда болуы мен күшеюі, сырқаттың денсаулық жағдайына байланысты мәліметтерді ескере отырып, оңалтуға деген қажеттілікті айқындайды. Бастапқы реабилитациялық диагноз қойып, пациент денсаулығын қалпына келтіру жоспарын, курстың мерзмін т.б. анықтайды.

4. Егер кешенді тексеру нәтижесінде реабилитация тиімді деп табылса, пациент оны амбулаторияда, стационарда, стационарды алмастыратын емдеу мекемесінде, үйде немесе санатория-курорттарда өте алады. Жоспарлы түрде ем қабылдайтын пациент стационарға «Ауруханаға жатқызу бюросы» порталы арқылы жатқызылады.

Оңалтудан бас тартуға мынадай жағдайлар себеп болуы мүмкін:

* көп қан кету;

* дене қызуының көтерілуі және ұзақ уақыт бойы қалыпты жағдайдан асып кетуі;

* өткір жұқпалы аурулар;

* өткір остеомиелит;

* көктамыр тромбозы

* жүрек жеткіліксіздігі;

* эпилепсия талмасы ұстаған кезде;

* қатерлі ісік, туберкулез, қант диабеті, тиреотоксикоз, бауыр қызметі тапшылығы, ІІІ деңгейлі ұйқы безі тапшылығы, адамның көңіл-күйі мен мінезінде ауытқулар тудырған психикалық аурулар, іріңді және жұқпалы тері аурулары, 2-3-дәрежелі анемия, 3-дәрежелі дистрофия сынды аурулар себеп болуы мүмкін. ​

Оңалту пациенттің өз өтініші бойынша тоқтатылуы мүмкін.

Сонымен қатар, ем-шаралардан кейін сырқаттың жағдайы нашарлаған жағдайда немесе негізгі, қосалқы аурулары күшейіп кеткен жағдайда дәрігер ем-шараны тоқтату туралы шешім қабылдайды. Медициналық оңалту үш кезеңнен тұрады:

Біріншісі ауруы асқынып тұрған науқастарға, хирургиялық операция жасатқан, жарақат алған адамдарға арналған. Ол стационарлардың құрылымдық бөлімшелерінде жүргізіледі. Егер ауруханаға жатқызу қажет болмаса, медициналық көмек көрсетілгеннен кейін және негізгі ауру емделіп болғаннан кейін пациент оңалтудың екінші немесе үшінші кезеңіне жіберіледі.

Оңалтудың екінші кезеңі мамандандырылған бөлімшелерде немесе республикалық денсаулық сақтау ұйымдары, мамандандырылған оңалту орталықтары мен көпбейінді стационарлар базасында өтеді. Бұл кезең ауру басталған сәттен бастап тоғыз ай ішінде жүргізу қажет. Курстың ұзақтығы мен жиілігі нозологияға, науқасты денсаулық жағдайына тағы да басқа факторларға байланысты болмақ.

Үшінші кезеңде медициналық оңалту емхана-амбулатория деңгейінде, күндізгі және тәулік бойғы стационарларда, оңалту орталықтарында, санаторийлер мен курорттарда, үйдегі стационар жағдайында, сондай-ақ қашықтықтан жүргізіледі. Курстың жиілігі мен ұзақтығы пациенттің денсаулығына қарай белгіленеді. Оңалтудан алынған нәтиже міндетті түрде ескерілуі тиіс.

Медициналық оңалту қызметі қай жерде көрсетіледі?

Медициналық сақтандыру қоры халық үшін оңалтудың қолжетімділігін арттыру бағытында жан-жақты жұмыс істеп жатыр. Оңалту қызметтерін көрсету үшін 2024 жылы Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Атырау облыстық филиалы аймақтың 37 медициналық ұйымымен шарт жасасты, оның ішінде 16 жеке медициналық ұйым, 21 - мемлекеттік. Оңалту бойынша медициналық қызмет көрсетушілер саны артып келеді. Салыстыру үшін, 2020 жылы олардың саны 24 болды. Қор жеткізушілерінің тізімімен fms.kz ресми сайты арқылы танысуға болады («Байланыс ақпарат» – «Клиника таңдау»).

Биыл медициналық оңалтуға қанша қаражат бөлінді?

2023 жылы оңалту көмегіне 1,6 млрд. теңге бағытталды. Ағымдағы жылы оңалту қызметтерінің бюджеті әзірге 1,7 млрд. теңгені құрап отыр. Егер сіздің тағы да сұрақтарыңыз болса, өз емханаңыздағы «Пациенттерді қолдау қызметіне» жүгініңіз. Ал ол жерде мардымды жауап ала алмасаңыз, Қордың өзіңізге ыңғайлы арналары бойынша өтініш-шағымдарыңызды қалдыра аласыз:

fms.kz ресми сайты

Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы

Telegramдағы SaqtandyryBot

1414 Бірыңғай байланыс орталығы

Бұл туралы аудандық санитариялық эпидемиологиялық бақылау басқармасының басшысы Талғат Хабибуллин мәлімдеді. Аудан аумағында күнделікті уақытша эвакуациялау пункттерінен және су беру көздерінен сынамалар алынуда. Соның ішінде осы күнге дейін тамақ өнімдерінен  барлығы 133 сынама алынған.

- Орталықтандырылған сумен қамтамасыз ету жүйесінен 118 сынама алынды. Оның ішінде 4 сәйкессіздік судың түстілігінен анықталды. Сондай-ақ, суды микроблиологиялық зерттеу үшін 122 сынама алынды. Сәйкессіздіктер анықталмады. Аудан көлемінде жиналған тасқын судан – 9 сынама алынып, нәтижесі – Энтеровирус, ВГА, Ротавирус- теріс. Қалған 7 сынама - жұмыс барысында. Алдағы уақытта да жұмыстар өз жалғасын табады, - деді Талғат Хабибуллин. 

Атырау облысының ТЖ жөніндегі жедел штабы

Төтенше жағдай жарияланған Құлсары қаласынан Бейнеу ауданына эвакуацияланған тұрғындарға медициналық көмек көрсету үшін, Маңғыстау облысы денсаулық сақтау басқармасынан дәрігерлік штаб құрылған.

«МӘМС жүйесінде "сақтандырылған" мәртебесін алу үшін дербес төлеушілерге енді соңғы 12 айдағы аударымдар бойынша берешекті өтеудің қажеті жоқ. Олар бір жылға алдын ала жүйеде сақтандырылуы мүмкін» - деп тоқталып өтті Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры Атырау облысы бойынша филиалы директоры Байтолла Газизов.
Бұл жердегі дербес төлеушілер деген кімдер? Дербес төлеушілер қатарына ресми түрде жұмыс істемейтіндер, жеке кәсіпкер (ЖК) емес тұлғалар төлей алады .

Бір жыл бұрын қанша төлеу керек?

Бір жыл ішіндегі МӘМС жарналарының сомасы 51000 теңгені құрайды, әр айға жеке 4250 теңгеден төлеу қажет.

МӘМС жарналарын дербес төлеуші ретінде қалай төлеу керек?

Жарналарды ағымдағы айдан бастап төлеу керек. Егер қазір ағымдағы ай 2024 жылдың сәуір айы болса, онда жарналарды "24 сәуір - 25 наурыз" кезеңі үшін төлеу керек. Жарналарды әр ай үшін жеке төлеу қажет (4250 теңгеден). Жарналарды кез келген банкте, АҚ "Қазпошта", төлем терминалдары немесе банктердің мобильді қосымшалары арқылы төлеуге болады.

2023 жылдың кезеңдеріне МӘМС жарналарын қандай сомалар бойынша төлеу қажет?

2024 жылы 2023 жылдың кезеңдері үшін төлеген кезде МӘМС жарналарын өткен жылдың, яғни 2023 жылдың сомасы бойынша ай сайын 3500 теңгеден төлеу қажет.

МӘМС-те сақтандыру мәртебесі қанша уақыттан кейін беріледі?

Егер барлық шарттар орындалса: болашақ 12 ай төленген болса (ағымдағы айдан бастап) барлық 12 төлем бір күнде төленсе, сақтандыру мәртебесі 3 жұмыс күні ішінде беріледі. «12 айға алдына ала төлем жасаған кезде дербес төлеуші сақтандырылған мәртебесін және де МӘМС пакеттеріндегі медициналық қызметтерге бір жыл бойына қол жетімділік иеленеді. Әрі қарай, осы кезеңнен кейін мәртебесін сақтап тұруы үшін тұрақты жарналар салуды жалғастыра алады. Бұл МӘМС жүйесіне қатысудың балама тәсілі, ол қолданыстағы әдісті жоймайды. Яғни, дербес төлеуші ағымдағы қарызын өтеп те, мәртебесін ала алады» – деп атап өтті әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Атырау облысы бойынша филиалының директоры Б. Газизов.

Ауыз судың санитариялық-эпидемиологиялық жағдайы адам денсаулығына маңызды, судың санитарлық-эпидемиологиялық сапасының төмендеуі адам денсаулығына әсер етіп, түрлі жұқпалы аурулардың таралуына әкелуі мүмкін.
Қыс мезгілінде күннің күрт жылынуынан қардың еруі, жауын-шашын, суды желмен айдаған кезде өзендердегі, көлдердегі су деңгейінің көтерілуі су тасқынына алып келуі мүмкін. Су тасқыны кезінде жиналған қоқыс, еріген қармен бірге жұқпалы аурулардың қоздырғыштары өзендер, көлдер, құдықтағы суларға түсіп, суды ластайтыны белгілі. Осыған байланысты су жолымен қандай жұқпалы және жұқпалы емес аурулар беріледі деген сұрақ көпшілікті мазалайтыны рас.

Су тасқыны кезеңінде жұқпалы аурулардың алдын алуда санитариялық-эпидемиологиялық іс шаралар өте маңызды. Себебі, су тасқыны кезінде жұқпалы ауруларды турдыратын қолайсыз эпидемиологиялық жағдайлар дамуы мүмкін. Су арқылы берілетін вирустық аурулардың ішінде ішек вирустарының тобы, соның ішінде энтеровирустар, гепатит А, тырысқақ, іш сүзегі, паратифтер, дизентерия, лептоспироз, ротавирустық энтерит жиі кездеседі.

Осы орайда, су тасқыны және төтенше жағдайлар кезінде мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау басқармасымен келісім бойынша ауыз судың сапасына бақылаудың күшейтілген режимі орнатылады. Су тасқыны кезінде түрлі аурулардың алдын алу үшін тұрғындардың келесі қарапайым және тиімді ережелерді сақтауы қажет:

•​ішуге тек қайнаған немесе бөтелкедегі суды пайдалану;

•​жеке бас гигиенасын қатаң сақтау, оның ішінде балаларға жеке бас гигиенасын сақтауын үйрету (тамақтану алдында, дәретханадан, ойыннан кейін, тамақ дайындау алдында қол жуу);

•​жеміс - жидектерді пайдаланар алдында қайнаған сумен өңдеу, ағынды сумен мұқият жуу;

-​Азық-түлікті сақтау және дайындау ережелерін сақтау.

-​Тамаққа термиялық өңдеуден өткен азық-түлік өнімдерін қолдану.

-​Тасқын суға малынған тамақ өнімдерін пайдаланбау

• ​тұрғын үй-жайларды және үйдің жанындағы аумақты таза ұстау;

•​ ​толтырылуына қарай қазылған шұңқырларды тазалап тұру;

• ​ауыз су мақсатында пайдаланылатын ұңғымаларды тазарту, дезинфекциялау. Гигиеналық ережелерді сақтау Сізді көптеген аурулардан қорғайды!

Жылыой аудандық санитариялық- эпиедмиологиялық бақылау басқармасының санитариялық гигиеналық қадағалау және техникалық регламенттер талаптарының сақталуын бақылау бөлімінің жетекші маманы Садыхова Лиза Сапаргалиевна.

Еліміздегі әрбір жиырмасыншы бала мерзімінен бұрын дүниеге келеді. Атырау Облыстық перинаталдық орталығында тәжірибелі дәрігерлер салмағы 500 грамнан асатын сәбилерді сәтті күтім жасауда. Ерте туған нәрестелер әртүрлі аурумен дүниеге келеді.

Шала туған сәбилердің ретинопатиясы – көздің кең тараған патологиясы. Дер кезінде нақты диагностикасыз ол баланы толық соқырлыққа әкелуі мүмкін. Ретинопатия көз торы тамырларының жетілмеуіне байланысты. Ұрықта көзі торы тамырларының өсуі 38-40 аптада, яғни бала туатын сәтте аяқталады. Сондықтан сәби неғұрлым ерте туған сайын оның көз торындағы қан тамырлары азайып, оның ретинопатиясы соғұрлым ауыр әрі тез дамиды.
Статистика бойынша, бұл патология әлемдегі шала туған сәбилердің 40%-ында кездеседі. Бұл аурудың сыртқы белгілері жоқ. Қазақстанда қабылданған клиникалық хаттама бойынша шала туған балалардың көзінің түбін тексеру туған сәтінен бастап 21–25 күні жүргізіледі. Егер мұндай ерте скрининг жүргізілмесе, оның салдары түзелмеуі мүмкін. Көру қабілетінен толық айырылу қаупі бар. Бірақ Атырау облысы үшін бұл ауруды ерте диагностикалау мен дер кезінде емдеудің барлық қиындығын шешудің жолы табылды.

Мәселен, жыл сайын облыстық перинаталдық орталықта шала туған нәрестелердің саны өте көп тіркеледі. Өйткені, Атырау өңіріндегі барлық шала туған баланы осы жерге әкеледі. Осы жылдың ақпан айында Облыстық перинаталдық орталықтың базасында Ретинопатия орталығының ашылуы жақсы жаңалық болды.

Жалпы, көру қабілеті бойынша балалардың мүгедектігін азайту жұмыстары перинаталдық орталықтың өзінде бірнеше жылдан бері жүргізіліп келеді. Алдымен AYALA қайырымдылық қоры базалық офтальмоскоп – базалық диагностикалық жабдықты берді. Содан кейін неонаталды дәрігер-офтальмолог арнайы оқуға жіберіліп, жаңа туған балаларға лазермен ота жасайды.

2016 жылдан бастап 59 балаға сәтті ота жасалды. Биылдың өзінде тағы бес бала отадан аман-есен шықты.

– Сәбидің денсаулығы – білікті дәрігердің қолында. Соңғы бірнеше жылда Қазақстанда неонаталдық офтальмологтардың саны 4 есеге жуық өсті. AYALA қорының арқасында бинокулярлық офтальмоскоптармен, диодтық лазерлермен және ретиналды кең қабатты камералармен толық жабдықталған орталықтар пайда болды. Бірақ бұл ретте ретинопатияның күрт дамитын түрлеріне шалдыққан балалар да айтарлықтай көбейді. Әрбір дәрігер ретинопатияны емдеумен айналыса алмайды, – деді медицина ғылымдарының кандидаты, «Шала туғандар ретинопатиясы» республикалық жобасының бастамашысы және шабыттандырушысы Әсел Үсенбайқызы Шарипова.

Ретинопатияны диагностикалау ауқымды білімді және үлкен тәжірибені талап етеді. Атырау Облыстық перинаталдық орталығының дәрігер-офтальмологы Аида Серікқызы Молдашева – республиканың неонаталдық офтальмологиядағы ең мықты мамандарының бірі.

– Жыл сайын ретинопатия бойынша мен 100-ден астам сәбиді диагностикадан өткіземін. Сондай-ақ, мен көру қабілетінің патологиясы бар шала туған балаларды да тексеремін. Бәріне көмектесуге тырысамын. Бірақ дәл осы шала туған нәрестелерде ретинопатия өте тез өтеді. Мысалы, сырқаттың күрт дамыған түрі кезінде көз торының лазеркоагуляциясын жүргізу үшін менде 24 сағаттан 72 сағатқа дейін ғана уақыт бар. Бір күнге кешіксем, балаға мәңгі көру қабілетінен айырылу қаупі туады. Биыл AYALA қорынан алынған «Луцентис» препараты өте жақсы көмектесуде. Әрине, мен қазір жұмыс істеуді үйреніп жатқан ретиналды камера менің тәжірибемде өте жақсы көмекке айналады. Камера ата-аналарға компьютер мониторингінде баланың көз торындағы патологиялық процестерді көрсетуге мүмкіндік береді. Ал ата-аналар мен емдеуші дәрігер арасындағы сенім емдеудің табысты болуы үшін өте маңызды, – дейді Аида Серікқызы Молдашева.

Аида Серікқызының айтуынша, ол ретиналды камерамен жұмыс барысында Алматы, Астана қалаларындағы тәжірибелі дәрігерлердің кеңесін алып отырады. Әрине, орталықта лазермен жүргізілген оталардан кейін нәтижелерді, көз торының динамикасын қадағалауға мүмкіндік бар.

– Әсел Үсенбайқызы Шариповамен кеңесіп, онымен және басқа да әріптестермен күрделі жағдайларды талқылау мүмкіндігі шала туған нәрестелердің ретинопатиясын емдеу тактикасын таңдау және жетілдіру үшін өте маңызды. Суреттерді тек ретиналды камера ғана түсіре алады. Офтальмоскоп та көз торына визуалды диагностика жасайды, бірақ оны офтальмологтың өзі ғана көре алады. Сондықтан ретиналды камерамен емдеу мен ота жасау нәтижелері одан да сапалы болатынына сенімдімін. Бұл Атырау облысындағы балалардың көру қабілетіндегі кінәратты азайтуға көмектеседі, – деп атап өтті Аида Серікқызы.

Облыстық перинаталдық орталықтағы заманауи құралдар арқылы дәрігерлер болашақ аналарға барлық міндетті талдаулар мен скринингтерден өтуге, өздерінің психологиялық және эмоциялық денсаулықтарын бақылауға кеңес беріп отырады. Өйткені, бұл – жүктілікті мерзіміне жеткізудің ең үздік профилактикасы, яғни дені сау баланың дүниеге келуінің кепілдігі.

ФОТОГАЛЕРЕЯ

Біріңғай мемлекеттік байланыс

AqPrint

Байланыс номерi :     +7 702 132 03 32      +77122458521