Қоғам

Қазақстан Республикасының халқы үшін тегін заңгерлік консультациялар.

Гендерлік саясат – ер мен әйелдің қоғам өмірінің барлық саласына тең дәрежеде қатысуын қамтамасыз етуге бағытталған мемлекеттік және қоғамдық шаралар жүйесі. Ол қоғамның басты қағидаттарының бірі болып саналады және әлеуметтік әділеттілікті, тұрақты дамуды қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады.

Мемлекеттік тіл – тәуелсіз елдің ең қымбат қазынасы, басты мақтанышы. Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі – қазақ тілі. Қазақ тілі – халқымыздың сан ғасырлық тарихын, салт-дәстүрін, мәдениеті мен рухани байлығын сақтап келе жатқан қасиетті тіл.

Қасиетті Рамазан айының келуі барлық мұсылман қауымы үшін рухани жаңару, мейірім мен кешірім айы болып саналады. Бұл кезде адамдар жаман әдеттен тыйылып, жүректерін жақсылыққа бұрып, Аллаға жақындай түсуге тырысады. Осы орайда аудан тұрғындарына Рамазанның мәні мен ерекшелігін түсіндіру үшін ауданның бас имамы Думан Мұратұлымен сұхбаттасқан едік.

АСТАНА. KAZINFORM – Апта маңызды саяси жаңалыққа толы болды. Жаһандық интернет-басылымдар Конституцияға қатысты өтетін референдум уақытын, Ыстықкөлдегі Қазақстан меншігіндегі шипажайлар туралы жазыпты. Әуежай мен теміржол инфрақұрылымын жаңғырту бағытында қандай жұмыс атқарылатыны және Орталық Азиядағы криптонарық та атаусыз қалмаған. Толығырақ Kazinform тілшісінің шолуынан оқыңыз.

The Times of Central Asia: Қазақстан Ыстықкөлдегі төрт курорттық нысанды алды
Сенат Қырғызстанның Ыстықкөл облысында орналасқан жер учаскелерін жалға алуға қатысты заңға қол қойды. Енді Қазақстан көрші елден жалпы аумағы 58,8 гектар жерді 49 жылға жалға алады. Бұл аумақта қазақстандық санаторийлер мен демалыс үйлері орналасқан. Жуырда The Times of Central Asia аналитикалық платформасы тақырыпты жан-жақты зерттеді.

Жаңа келісімге сай, Қазақстан төрт нысанға меншік құқығын алады. Олар:

«Қазақстан» санаторийі (17,5 га);

«Университет» пансионаты (17,4 га);

«Самал» демалыс үйі (9,2 га);

«Олимп» пансионаты (14,7 га).

Аталған нысандар кеңес кезеңінде бой көтерген. Құжат бойынша Қазақстан аталған демалыс орындарын (спорттық базадан басқасын) 3-4 жұлдызды қонақүй деңгейіне дейін жаңарту міндетін мойнына алған. Ал қырғыз тарапы нысандарды кері қайтарып алмауға кепілдік бермек. Жер телімдері қатаң түрде демалыс және сауықтыру мақсатында ғана пайдаланылуы тиіс.

Ресми мәліметке сүйенсек, нысандарды жаңарту жұмысы жыл соңына дейін аяқталады. Оған республикалық бюджеттен 9 млрд теңге бөлінген. Ал шипажай аумағындағы Дінмұхамед Қонаевтың саяжайы тарихи-мәдени мұра болып қалады, ол жерде мұражай-үй ашылады.

Көлдің жағасында әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің спорт-сауықтыру лагері жаңартылады. Бұдан бөлек, «Самал» демалыс үйі мен «Олимп» спорт-сауықтыру орталығы бой көтереді. Барлық жұмыс алдағы екі-үш жылдың ішінде аяқталады. Оған инвесторлар есебінен 26,7 млрд теңге жұмсалуы мүмкін. Келісімнің тағы бір талабына сәйкес, қонақ үйлер 3 және 4 жұлдызды болуы шарт.

Бұған дейін The Times of Central Asia Алматыдан Ыстықкөлге дейін қысқа жол салынатынын хабарлаған болатын. Жаңа жолдың ұзындығы 277 шақырым және жол жүру уақыты шамамен үш сағатты құрайды.

Reuters: 15 наурызда Конституция бойынша референдум өтеді
Сәрсенбіде жаңа Конституция бойынша референдум өтетін уақыт белгілі болды. Саяси оқиға 15 наурыз күні ұйымдастырылмақ. Осы орайда Reuters интернет-басылымы Ата заңның жаңа редакциясындағы маңызды бөліктерді тарқатқан.

Негізгі заңның жобасы Қазақстан парламентінің жұмысын оңтайландыруды көздейді. Оның ішінде бір палаталы Парламент құру, депутаттар санын қысқарту қарастырылған. Сондай-ақ 1996 жылы жойылған вице-президент лауазымы қайта енгізілуі ықтимал.

Қазақстан бұл қадамды саяси ахуал күрделенген шақта жасап отыр: елде екі таңбалы инфляция салдарынан салықтар жаппай көтерілді. Оған қоса әлемдік мұнай жеткізілімі бірқатар қиындыққа тап келді.

- Жаңа Конституцияға сәйкес, Қазақстан президенті жеті жылға бір ғана мерзіммен сайланады. Қазіргі президент Қасым-Жомарт Тоқаев жетіжылдық мерзіммен 2029 жылға дейін билікте болады.

Қоса кетсек, Тоқаев – бұрынғы дипломат, бес тілді меңгерген және Женевадағы Біріккен Ұлттар Ұйымының бөлімшесін басқарған.Бұған дейін премьер-министр және сыртқы істер министрі лауазымдарын атқарды, - делінген Reuters мақаласында.

Ақпарат агенттігі «энергетика және минералдық ресурстарға бай Қазақстан Батыс мемлекеттерімен қатар Ресей, Қытай елдерімен де тығыз қарым-қатынасты сақтап келеді» деп келтірген.

Report: Әуежай мен теміржолға көңіл бөлінеді
Қазақстанда транзиттік әлеуетті арттыруға бағытталған теміржол және авиациялық инфрақұрылымды дамыту бойынша ауқымды жобалар жүзеге асырылуда. Аталған ақпаратты Үкіметтің кеңейтілген отырысында Премьер-министр Олжас Бектенов мәлімдеді. Шенеунік сөзін Report таратты.

Премьер-министрдің сөзінше, биыл 475 шақырым болатын екі теміржол желісінің құрылысы және 2,9 мың шақырым жолды жаңғырту жұмысы аяқталады.

– Бұл транзиттік тасымал көлемін 60%-ға ұлғайтуға, ал транзиттік контейнерлік пойыздардың жылдамдығын сағатына 50 шақырымға дейін арттыруға мүмкіндік береді. Атап айтқанда, Қытай шекарасынан Каспийге дейін жүктерді жеткізу уақыты осы жылдың соңына қарай 84 сағаттан 55 сағатқа дейін қысқарады. 11 мың шақырым автомобиль жолдарын салу мен реконструкциялау жұмыстары жүзеге асырылады, – деді Олжас Бектенов.

Сондай-ақ авиация саласын, әсіресе инфрақұрылымды дамытуға назар аударылады. Мысалы, биыл Астана қаласының әуежайында екінші ұшу-қону жолағының құрылысы басталады. Оны іске қосу арқылы 20 жыл бойы жөндеу көрмеген бірінші жолақты жөндеуге мүмкіндік туады.

– Бұл Астана әуежайының өткізу қабілетін 4 есе арттырып, 40 млн жолаушыға дейін жеткізеді. Шілде айында Алматы әуежайының ішкі терминалын күрделі жөндеу жұмыстары аяқталады. Өткізу қабілеті 14 млн жолаушыдан 19 млн-ға дейін артады. Ұшу-қону жолағын жаңғырту бойынша құрылыс-монтаж жұмыстары басталады, – деді Премьер-министр.

Бұған дейін Президент тапсырмасы бойынша авиаотынның нарықтық бағасын төмендету қолға алынған. Нәтижесінде авиациялық отынның бағасы $1,2 мыңнан $950-ге дейін төмендеді. Бұл шетелдік авиакомпаниялар үшін Қазақстанның әуе кеңістігінің тартымдылығын арттырады деген жоспар бар.

Еuronews: Қазақстан – Еуразиядағы криптохаб
2021 жылы Қытайда криптовалюта айналымына тыйым салынғаннан кейін майнерлер Қазақстанға бет алды. Тіпті белгілі бір кезеңде ел биткойн өндіру бойынша әлемде екінші орынға шықты. Алайда бақылаусыз кеткен нарық экономикаға кері әсер ете бастаған болатын. Еuronews Қазақстанның бұл қиындықтан қалай шыққанын әрі қазір криптохаб құру үшін қандай жоспар түзгенін жазыпты.

2023 жылы заңсыз майнинг пен «көлеңкелі саудаға» қарсы қатаң шаралар енгізілген болатын. Содан бері лицензияланған платформаларда сауда көлемі артты. Мысалы, аталған нарықтағы сауда 2023 жылы 270 млн еуро болса, 2025 жылдың алғашқы үш тоқсанында шамамен 6 млрд еуроға жетті, яғни жиырма еседен астамға өсті.

Биылдан бастап Ұлттық банк ресми түрде криптонарықты реттеуді мойнына алды. Орталық банк қазір лицензияланған биржаларда қандай цифрлық активтер саудаланатынын анықтайды. Бақылау «Астана» халықаралық қаржы орталығымен бірлесіп жүргізіледі, бұл – Орталық Азиядағы алғашқы қосарланған реттеу моделі.

– Қазақстан Ұлттық банкі ішкі сұраныс пен ұсынысқа, бөлшек инвесторларға және жергілікті нарық қатысушыларына басымдық береді, ал «Астана» халықаралық қаржы орталығы халықаралық және өңірлік инвесторлармен жұмыс істейді, – деп түсіндіреді Ұлттық банк төрағасының кеңесшісі және цифрлық даму бойынша директоры Бинұр Жәленов.

Қазақстанның цифрлық активтер саласында өңірлік көшбасшыға айналуына мүмкіндік зор. Мәселен, танымал ATAIX Eurasia Орталық Азияда Қазақстанмен тығыз байланыста. Тіпті жаңа жобаларды жүзеге асыруды жоспарлап отыр, оның ішінде Bank CenterCredit-пен бірлескен криптокарта бар. Google Pay, Apple Pay және Samsung Pay жүйелеріне байланған бұл карта криптовалютаны кәдімгі банк картасы секілді жұмсауға мүмкіндік береді — төлем кезінде қаражат автоматты түрде теңгеге айналдырылады.

АСТАНА. KAZINFORM – Елдің Ата заңына енгізілетін өзгерістердің ашықтығы - халықаралық инвесторлар мен серіктестердің назарын аудартатын ең маңызды шарт. Мұндай күш-жігер Қазақстан Президенті тарапынан белсенді қолданылып жатыр. Kazinform тілшісіне берген сұхбатында «Жоғары экономика мектебі» ұлттық зерттеу университеті Әлемдік экономика және әлемдік саясат факультетінің деканы Анастасия Лихачева осындай пікір білдірді.

- Анастасия Борисовна, Конституцияға ұсынылған өзгерістер Қазақстанның сыртқы саяси бағытына қалай әсер етуі мүмкін деп ойлайсыз? Жалпы ішкі саяси реформалар мен сыртқы саясаттың өзара байланысын қалай бағалайсыз?

- Конституцияға ұсынылып отырған өзгерістер, ең алдымен ішкі саяси бағытқа шоғырланған. Осы тұрғыдан алғанда сыртқы саясат үшін тиімділігін бағалай келе, сонау ХХ ғасырдың басынан белгілі айрыққа тап боламыз. Біз кез келген елдің ұлттық мүддесі әділ деп санаймыз ба? Егер солай болса, онда ішкі саяси ландшафтың өзгеруі іс жүзінде сыртқы саяси бағытқа еш әсерін тигізбейді және де бұл мүдделер халықаралық жүйенің, географияның, тарихтың, экономикалық басымдықтар мен мүмкіндіктердің, күштер мен қатерлер теңгерімінің және басқа да жайттардың объективті параметрлермен айқындалады. Не болмаса, біз ішкі саяси динамика сыртқы саяси шешімдер әзірлеу және қолдану процесіне тікелей ықпал етеді деп санаймыз ба? Олай болса, әрине, Конституцияға ұсынылып отырған жаңартулардың сыртқы саясатқа да әсері болады.

Маған ымыралы көзқарас, яғни неоклассикалық реализм деп саналатын ұстаным жақын. Мұндай ой мектебі аясында мемлекет пен ұлттық мүдде объективті әрі басым санат саналады. Дегенмен, ел ішіндегі ықпал етуші түрлі топтың өкілдігі өзгерсе, бұл сыртқы саяси бағытты түзетуі, белгілі бір сыртқы саяси шешімдерді қабылдау үдерісін жеделдетуі немесе баяулатуы мүмкін.

Меніңше, 15 наурызда дауыс беруге шығарылатын өзгерістер алғашқы уақытта саяси топтың назарын сыртқы саясаттан гөрі ішкі саясаттағы жаңа тепе-теңдікті іздеуге бұрады. Бұл сыртқы саясатқа белгілі бір инерция береді. Халықаралық жағдайдың жоғары деңгейдегі тұрақсыздығын ескерер болсақ, мұны тәуекелден гөрі ішкі өзгерістер үшін ресурс деп қарастырған жөн.

Бірақ, келешекте Парламент рөлінің артуы ұлттық пікірталаста сайлаушы үшін күрес құралы ретінде сыртқы саясаттың маңызын күшейте түседі. Мәселен, АҚШ тәжірибесі кейде мұның карикатуралық сипат (1990 жылдары кубалық эмигранттардың үлесі жоғары Флорида штатынан сайлауға түсетін кандидаттардың бастамасымен Кубаға қарсы санкциялық заң жобаларының ұсынылуы) алуы мүмкін екенін көрсетеді. Дегенмен кез келген жағдайда елдегі халықаралық күн тәртібінің маңызын арттырып, халықаралық зерттеулердің ұлттық мектептерін ынталандырады.

- Ал бұл өзгерістер халықаралық инвестициялық ахуалға, мемлекетке деген халықаралық сенім деңгейіне қалай ықпал етеді?

- Халықаралық инвесторлар мен серіктестердің назарын аудартатын мұндай сипаттағы кез келген реформаның ең маңызды шарты — елдің Ата заңына енгізілетін өзгерістердің ашықтығы. Әзірше, мұндай күш-жігер республика басшысы тарапынан белсенді қолданылып жатыр. Ал реформалардың кезең-кезеңмен әрі сәтті жүзеге асырылуы елдің халықаралық беделін күшейте алады.

- Қазақстандағы конституциялық реформа президенттік республикалардағы өкілеттіктерді қайта бөлуге қатысты жаһандық трендті қаншалықты көрсетеді?

- Меніңше, бұл жерде әмбебап жаһандық тренд туралы айтудан гөрі, әлемнің әр өңірінде мемлекет басшысы мен өкілді билік органдары арасындағы өкілеттік тепе-теңдігі әртүрлі қалыптасатынын ескерген жөн сияқты. Сондықтан мәселе бірыңғай әлемдік үрдісте емес, жас халқының үлесі жоғары елдер үшін маңызды саналатын жаңа трендтің көрінісінде. Қазіргі заман буыны мүлде басқа медиа және коммуникациялық ортада қалыптасты. Осы тұрғыдан алғанда, қоғам мен билік органдары арасындағы өзара іс-қимылдың жаңа тетіктерін қалыптастыру аса маңызды. Бұл реформа дәл осындай жаңа тікелей тетік ұсынады. Жаңа өкілеттіктерді тиімді басқару басқа мәселе, қалыптасатын дағды. Қалай дегенде де тиімді өзара іс-қимылды жолға қою үшін уақыт қажет. Белгілі бір «бейімделу» кезеңіндегі күрделі сәттер де болуы мүмкін. Бірақ онсыз жаңа саяси «агрегаттық күйге» өту мүмкін еместігі анық.

Атырау облысы Мәдениет және тілдерді дамыту басқармасының тапсырысы бойынша үкіметтік емес ұйымдарды қысқа мерзімді гранттар конкурсына қатысуға шақырамыз.

Қысқа мерзімді гранттар саны: 8

Біз төмендегі 8 бағыт бойынша жобаларды жүзеге асыруға дайын үкіметтік емес ұйымдарды іздейміз: 
•    Атырау облысында  ҚАЖ мекемелерінде жазасын өтеп жүрген азаматтар үшін қолөнер мен  көркем шығармашылық секцияларын ашу;                   
•    «Креативті кадр»  Атырау облысының елдімекендерінің тыныс-тіршілігінен   фото-байқау;
•    «Киелі мекен» тарихи-мәдени ескерткіштерді қорғау клубы;
•    «Legacy»  Атырау облысының тарихи-мәдени мұрасы туралы бейнероликтер циклі;
•    «Жайық жырлайды» қазақ поэзиясының құндылығын насихаттауға арналған іс-шаралар кешені;
•    «ТАНЫМ»  ұлттық құндылықтарды, материалдық емес мәдени мұраны  насихаттауға арналған  байқау;
•    «Zero Waste» (Қалдықсыз)  қолөнершілер көрме-байқауы;
•    «Адалдық жаршысы» республикалық жазба ақындардың жабық мүшайрасы.

 Өтінім қабылдау мерзімі: 

Қысқа мерзімді гранттар бойынша 15 (он бес) жұмыс
күні ішінде 2026 жылғы 16 ақпан мен 6
наурыз аралығында сағат 18:30-ға дейін

Қатысуға тек деректер базасында тіркелген ҮЕҰ-лар рұқсат етіледі.

Конкурс және жобаларға қойылатын талаптар туралы толық ақпаратты https://cisc.kz/ сайтынан «Гранттар» => «Гранттар туралы хабарламалар» бөлімінен алуға болады.

Байланыс үшін: 
+7 (702) 984 98 06
+7 (7172) 79 04 31
+7 (7172) 79 08 07

«Маленькая страна» қоғамдық бірлестігі өткен жылдың қорытындысын шығарып, мүмкіндігі шектеулі балалар мен ересектерді оңалту бағытында айтарлықтай жетістіктерге қол жеткізгенін атап өтті. Бұл жоба – жай ғана оңалту орталығы емес, әр адам өзін толыққанды әрі сенімді сезінуі үшін барлық жағдай жасалған қамқорлық пен дамудың тұтас экожүйесі.

Орталық жұмысының негізінде ұқыпты әрі табиғи тәсілдер жатыр: табиғат, жануарлар, қозғалыс және сенім. Мұнда заманауи әдістемелермен қатар органикалық тәжірибелер, иппотерапия, канистерапия, фелинотерапия, орнитотерапия және өзге де табиғи оңалту тәсілдері қолданылады.

2025 жылдың нәтижелері көңіл қуантады: 225-тен астам адамға көмек көрсетілді. Орталықтың аумағы бес гектарды алып жатыр, мұндағы әрбір бұрыш сауығу мен қуанышқа бағытталған. Халықаралық деңгейдегі мамандар тиімді бағдарламаларды жүзеге асырып, жаңа кадрларды даярлады. Сонымен қатар орталық әлеуметтік кәсіпкерлікті дамытып, автономды энергетиканы қолдайды. Қол жеткізген жетістіктері үшін «Маленькая страна» ҚБ «Алтын жүрек», Reach for Change марапаттарына, ҚР Президентінің алғыс хаттарына және ұлттық сыйлықтарға ие болды.

«“Маленькая страна” жобасы әлеуметтік бастаманың әрі тиімді, әрі жанға жылу сыйлайтын бола алатынын көрсетеді. Біз балалар мен ересектердің өміріндегі нақты өзгерістерді көріп отырмыз, бұл шабыт пен үміт сыйлайды», – деді Атырау облысы әкімінің орынбасары Дарын Шамуратов.

Жобаның дамуына 2020 жылдан бері жүзеге асып келе жатқан «Теңізшевройл» компаниясының әлеуметтік инвестициялар бағдарламасы аясындағы қолдау ерекше үлес қосып келеді. Соның арқасында орталық білікті мамандарды тартуға, терапиялық жылқылар сатып алуға, бірегей оңалту бағдарламаларын дамытуға және инфрақұрылымды кеңейтуге мүмкіндік алды.

Өткен жылы орталық жүздеген адамға көмек көрсетіп, жаңа мамандар даярлап, тұрақты әлеуметтік тәжірибелер қалыптастырды. Әдістемелік сүйемелдеумен серіктес қорлар арқылы көмек алатын жанама бенефициарларға да ерекше көңіл бөлінді. Мақат ауданында 60-тан астам адам, Құрманғазы ауданында шамамен 130 адам, Жылыой ауданында 5 адам қолдау алды.

«Біздің мақсатымыз – сапалы оңалтуды әрбір бала мен әр отбасы үшін қолжетімді ету. Үміт берілмеген балалардың жүріп, сөйлеп, күле бастағанын көру – біздің команда үшін ең үлкен марапат», – деді «Маленькая страна» ҚБ негізін қалаушы Ерлан Құмісқалиев.

Бүгінде жоба инфрақұрылымды кеңейтіп, әдістемелерді өңірлерге таратып, жаңа мамандарды даярлауды жалғастырып келеді. Орталық көмекті қажет ететін жандар үшін қызметтің қолжетімділігін сақтау мақсатында тұрақты қаржылық модель қалыптастыру бағытында белсенді жұмыс жүргізуде.