Қоғам

2026 жылғы маусым айында тұрғын үйді алып-сату бойынша 39 053 мәміле тіркелген. 2026 жылғы мамырмен салыстырғанда (30 420) мәмілелер саны 28,4%-ға өсті. Мәмілелер саны бойынша Алматы (6 841 – 17,5%) және Астана (6 436 – 16,5%) қалалары, сонымен қатар, Қарағанды облысы (3 772 – 9,7%) көш бастап тұр. Мәмілелер саны Ұлытау облысында ең аз – 360 мәміле (0,9%) тіркелген.

2026 жылғы мамырмен салыстырғанда маусымда мәмілелер санының өсуі барлық өңірлерде байқалады. Ең жоғарғы өсім Маңғыстау  (+67,4%), Қарағанды (+43,4%) және Атырау (+40,9%) облыстарында тіркелді.

Көппәтерлі үйлердегі тұрғын үй мәмілелер саны 2026 жылғы мамыр айымен салыстырғанда 25,9% (6 051 мәмілеге) өсті. 2026 жылдың маусым айында пәтерлер бойынша барлығы 29 432 мәміле жасалды, бұл мәмілелердің жалпы санының 75,4%. Көппәтерлі үйлердегі тұрғын үй саудасының негізгі үлесі Астана (21,4%), Алматы (21,2%) қалаларына және Қарағанды облысына (10,5%) тиесілі. Бөлмелер саны бойынша 1 бөлмелі пәтерлер сатылымы басым болды – 11 348 мәміле.

2026 жылғы мамырмен салыстырғанда маусымда жеке тұрғын үйлер бойынша мәмілелер саны да 36,7% (2 582 мәмілеге) өсті. Маусымда барлығы 9 621 мәміле тіркелген. Жеке тұрғын үйлер бойынша мәмілелер санының өсімі, Шығыс Қазақстан облысын (-1,4%) қоспағанда, барлық өңірлерде тіркелді.

2026 жылғы 8 шілдедегі жағдай бойынша есепті аптада Қазақстанда әлеуметтік маңызы бар бірқатар азық-түлік тауарлары бағасының төмендеуі байқалды.

Бағасы ең көп төмендеген өнім – қияр 6,5% арзандады. Сонымен қатар қызанақ (-4,1%), сәбіз (-2,1%), сүйексіз сиыр еті мен жұмыртқа (әрқайсысы 0,6%), сүйекті сиыр еті (0,3%), балық (-0,1%) бағалары төмендеді.

Өңірлер бөлінісінде елдің бірқатар қаласында дефляциялық динамика байқалды. Бір апта ішінде әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының жалпы баға деңгейі Қызылорда мен Жезқазғанда (-0,4%), Петропавл, Өскемен, Қарағанды және Түркістан қалаларында (әрқайсысында -0,2%), Алматы қаласында (-0,1%) төмендеді. Астана, Шымкент, Ақтөбе, Атырау, Қостанай, Павлодар, Семей және Тараз қалаларында бағалар алдыңғы апта деңгейінде сақталды.

Республика бойынша қиярдың орташа бағасы бір килограмына 549 теңгені құрады. Ең төмен баға Атырау қаласында тіркелді – бір килограмы 365 теңге.

Қазақстан бойынша тазартылған күріштің орташа бағасы бір килограмына 533 теңгені құрады. Ең төмен баға Қызылордада — 456 теңге және Алматыда — 478 теңге деңгейінде тіркелді.

Ел бойынша ақ қауданды қырыққабаттың орташа бағасы бір килограмына 196 теңгені құрады. Ең төмен баға Түркістан қаласында  – бір килограмы 136 теңге.Республика бойынша І санаттағы жұмыртқаның (10 дана) орташа бағасы 563 теңгені құрады. Ең төмен баға Қызылорда (460 теңге) және Ақтөбеде (484 теңге) байқалды.

Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары бағалары индексінің көрсеткіші апта сайын есептеледі. Бағаларды бақылау барлық облыс орталықтарында, республикалық маңызы бар қалаларда және астанада жүргізіледі. Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары бағасының динамикадағы өзгерістерін Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросының сайтынан және «Талдау» ақпараттық-талдау жүйесінен көруге болады.

Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының тізбесі Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрінің 2025 жылғы 23 желтоқсандағы №362-НҚ бұйрығымен бекітілген және 31 атаудағы азық-түлік өнімдерін қамтиды.

DATAmetrics компаниясы халықтың әлеуметтік көңіл-күйін сипаттайтын әлеуметтанулық зерттеу нәтижелерін ұсынады. Бұл деректер азаматтардың өмір сапасына берген бағасын, отбасының материалдық жағдайындағы өзгерістер мен болашаққа деген деген сенім деңгейін қамтыған. Бұл мәліметтер Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Қазақстанның стратегиялық зерттеулер институтының тапсырысы бойынша 2026 жылғы 13 маусым мен 2 шілде аралығында жүргізілген әлеуметтанулық зерттеудің нәтижесінде анықталды.

Бетпе-бет сұхбат («face-to-face») әдісімен жүргізілген сауалнамаға Қазақстанның барлық өңірлерінен, сондай-ақ Астана, Алматы және Шымкент қалаларынан 18 жастан асқан 8000 тұрғын қатысты.

Халықтың әлеуметтік көңіл-күйі адамдардың өз өміріне, материалдық жағдайына және болашаққа деген сенім деңгейіне қандай баға беретіні арқылы анықталады. Зерттеу нәтижелері осы көрсеткіштердің барлығы бойынша респонденттердің жауаптарында оң көзқарас басым екенін көрсетті.

Ең жоғары көрсеткіш өмірге ризалық деңгейі бойынша тіркелген. Сауалнамаға қатысушылардың 63,3%-ы өз өміріне толық риза екенін айтса, тағы 31,9%-ы көп жағдайда қанағат білдіреді. Осылайша, респонденттердің 95,2%-ы өз өміріне оң баға береді. Ал 3,4%-ы өз өміріне онша риза еместігін, 1,1%-ы мүлде риза еместігін мәлімдеді.

Өз өміріне берілген оң баға отбасының материалдық жағдайын қабылдау деңгейінен де көрініс табады. Зерттеуге қатысушылардың үштен екісінен көбі (67,6%) отбасыларының материалдық жағдайы соңғы жылда жақсарғанын айтқан. Оның ішінде 29,8%-ы жағдайы айтарлықтай жақсарғанын, ал 37,8%-ы белгілі бір деңгейде жақсарғанын атап өтті.

Респонденттердің 25,5%-ы отбасының материалдық жағдайы өзгермегенін айтса, 6,6%-ы нашарлай түсті деп санайды.

Азаматтардың бүгінгі күнге берген бағасы болашаққа деген үміт деңгейіне әсер етеді. Зерттеудің қорытындылары бойынша, сауалнамаға қатысқандардың басым бөлігі өз отбасының келешегіне сеніммен қарайды. Мысалы, он респонденттің шамамен сегізі (78,6%) бір жылдан кейін бүгінгі күннен жақсырақ өмір сүретініне сенеді. Оның ішінде 45,0%-ы өз жағдайы айтарлықтай жақсарады деп үміттенсе, тағы 33,6%-ы белгілі бір деңгейде жақсаратынына үмітті.

Сондай-ақ 15,9%-ы өз отбасының тұрмыс деңгейі өзгеріссіз қалады деп есептейді. Ал, респонденттердің 3,4%-ы өз жағдайы нашарлауы мүмкін деп санайтынын айтқан.

Жалпы алғанда, зерттеу нәтижелері халықтың әлеуметтік көңіл-күйінің негізгі көрсеткіштері бойынша оң бағалаудың басым екенін көрсетеді. Сауалнамаға қатысқандардың көпшілігі өз өміріне риза, отбасының материалдық жағдайындағы өзгерістерді оң бағалайды және алдағы уақытта тұрмыс жағдайының жақсаратынына сенім білдіреді.

Іріктеу Қазақстан Республикасы халқының негізгі әлеуметтік-демографиялық сипаттамаларына, атап айтқанда тұрғылықты жерінің түріне (қала/ауыл), жынысы мен жасына қарай репрезентативті. Сенімділік ықтималдығы 95% болған жағдайда іріктеменің статистикалық қателік шегі ±1,1%-дан құрайды.

DATAmetrics компаниясы бұл зерттеу нәтижелерін Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2026 жылғы 3 шілдедегі № ОСК-11-07/ЗТ-К-29 хабарламасы негізінде жариялап отыр.

Ұйымдастырушылық мәселелер қаралғаннан кейін «Әділет» партиясының кезектен тыс III Съезінің делегаттары Сайлауалды бағдарламаның негізгі басымдықтарын талқылап, Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімін бекітті.

Жылыой ауданында мүмкіндігі шектеулі жандарға арналған пара-теннис пен бочча спорт секциялары алғаш рет өз жұмысын бастады. Жоба «Біз де адамбыз» қоғамдық қорының бастамасымен, «Теңізшевройл» компаниясының қолдауымен және Құлсары қалалық мүгедектер қоғамы» қоғамдық бірлестігінің қатысуымен жүзеге асырылды. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметі хабарлады.

Жаңа спорт секциялары мүмкіндігі шектеулі азаматтарға тұрақты түрде спортпен шұғылданып, салауатты өмір салтын ұстануға және кәсіби спортқа жол ашуға мүмкіндік береді.

Ашылу салтанатына аудан әкімінің орынбасары Гүлнафис Айшуақова, Мүгедектерге арналған спорт клубының басшысы Есенгелді Пазылғалиев, «Біз де адамбыз» қоғамдық қорының жетекшісі Гүлназ Қосмұрзиева, сондай-ақ мүмкіндігі шектеулі азаматтар мен олардың жақындары қатысты.

Гүлназ Қосмұрзиеваның айтуынша, соңғы жылдары Жылыой ауданында ерекше қажеттілігі бар азаматтардың спортқа деген қызығушылығы айтарлықтай артқан. Осыған байланысты жаңа секцияларды ашу маңызды қадам болды.

– Енді аудан тұрғындары пара-теннис пен бочча спорт түрлерімен кәсіби деңгейде айналысып, өз қабілеттерін шыңдап, түрлі деңгейдегі жарыстарда бақ сынай алады. Бұл бастама олардың жаңа жетістіктерге жетуіне жол ашады деп сенеміз, – деді ол.

Мүгедектерге арналған спорт клубының басшысы Есенгелді Пазылғалиевтің айтуынша, жаңа секциялардың ашылуы қатысушылардың денсаулығын нығайтып, спорттық шеберлігін арттырумен қатар, облыстық және республикалық деңгейдегі жарыстарға қатысуына мүмкіндік береді.

Айта кетейік, бүгінде атыраулық параспортшылар жоғары нәтижелер көрсетіп келеді. Мәселен, пара-теннистен Қазақстан чемпионатында Жұмабек Жұмалиев пен Аслан Митанов күміс жүлдеге ие болса, боччадан өткен республикалық турнирде Гүлзира Мұратқызы қола жүлдені жеңіп алды.

Астанадағы Тәуелсіздік Сарайында «Әділет» партиясының кезектен тыс III Съезі өз жұмысын бастады. Оған еліміздің барлық өңірінен келген 1000-нан астам делегат, облыстық филиалдардың, қоғамдық бірлестіктердің, сарапшылар қоғамдастығының өкілдері және шақырылған қонақтар қатысуда.

2026 жылғы қаңтар–мамыр айларының қорытындысы бойынша Қазақстанда 35,1 мың тонна балмұздақ өндірілді.

Өндірістің ең жоғары көлемі Алматы облысына тиесілі – 23,3 мың тонна немесе жалпы өндірістің 66,3%. Ірі өндірушілер қатарында Түркістан облысы (6,0 мың тонна), Алматы қаласы (1,3 мың тонна) және Ақмола облысы (1,1 мың тонна).

Өндірілген өнімнің негізгі бөлігін кілегейлі балмұздақ (15,2 мың тонна) пен пломбир (14,3 мың тонна) құрады. Бұл жалпы өндіріс көлемінің 80% астамына тең.

Сыртқы сауда көрсеткіштері де оң серпін көрсетуде. 2026 жылғы қаңтар–сәуір айларының қорытындысы бойынша қазақстандық балмұздақ экспорты 6,4 мың тоннаны құрап, ақшалай көлемі 24,8 млн АҚШ долларына жетті. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда нақты мәнде 46,4%, ал ақшалай мәнде 77,0% артық.

Сыртқы сауда сальдосы оң деңгейде қалыптасты: экспорт көлемі импорттан 2,9 мың тоннаға асып түсті.

Экспорттың басым бөлігі (99,9%) ТМД елдеріне бағытталды. Негізгі өткізу нарығы – Ресей, оған 4,3 мың тонна өнім жөнелтілді. Сондай-ақ Қырғызстанға экспорт 68,4%, Өзбекстанға 27,7% өсті.

2026 жылғы қаңтар–сәуірде балмұздақ импорты 3,4 мың тоннаны құрап, ақшалай көлемі 12,9 млн АҚШ долларына жетті. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 10,1% көп. Балмұздақтың негізгі жеткізушілері – Ресей (1,5 мың тонна), Қырғызстан (1,4 мың тонна), Өзбекстан (178,1 тонна) және Түркия (156,0 тонна).

Сөз басында қазақ спорт журналистикасының атасы Сейдахмет Бердіқұлдың есімін ілтипатпен атап өткенді жөн санадық. Өйткені Сейдахмет ата сонау алмағайып заманда ұлттық спорт журналистикасының мектебін қалыптастырып, соңынан ондаған шәкірт ертті.