Қасиет тұнған қара жер

Жуырда «Рухани жаңғыру» бағдарламасы және ҚМДБ-ның «Дархан дала» жобасы аясында киелі орындарға зиярат жасалды. Бұл игі істі аудандық мұсылмандар мешітінің бас имамы Думан Балықшиев бастап, Қызылбалық ауылындағы «Бақтыгерей молла» мешіті жанындағы қарилар даярлау орталығының басшысы Бейбітпек Ғұмаров құптап әкетті. Онда аудан имамдары мен жамағаты, сондай-ақ шәкірттері де төбе көрсетіп, ұстаздары жол бастады.

Тарихы тереңге тартқан сапардың алғашқы аялдамасы Құлшан ата жерасты мешіті болды. Бұл киелі орын өңіріміздегі Жем бойында, нақтыласақ, Ақкиізтоғай ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 10 шақырым жерде орналасқан. ХІХ ғасырдың 50-жылдары мұнда болған орыс топографы А.Алексеевтің жазбаларында жерасты мешітінің борлы төбені үңгіп жасалғаны, екі бөлікке бөлініп тұрғаны баяндалады. Бір бөлігінде діни рәсімдер өткізілсе, екінші бөлмесі қайтыс болған кісінің мүрдесін қоюға арналған. Аңызға сүйенсек, Құлшан әулие пайғамбар жасына жеткен соң осы мешіттің бір бөлмесін тұрақ етіп, кейін сонда жерленген. Бұл туралы топограф А.Алексеев оның жерасты мешітіндегі денесін 1851-1852 жылдары көзімен көргенін жазады. Кей деректер Құлшан әулиенің Бұхара мен Хиуа медреселерінде білім алғанын айтса, басқа мәліметтерде Бекет атаның шәкірті, күйеу баласы немесе жиені болғандығы айтылады.

Жамағат жиналған сапар кейіннен Аралтөбе қорғанында жалғасқан. Бұл – еліміздің тарихындағы ерекше орындардың бірі. Аудан орталығынан 70 шақырым жерде орналасқан бұл нысан б.з.д. ІІ – І ғасырлар аралығында болған деседі жұрт. Аралтөбе 12 қорғаннан тұрады. 1999 жылы археолог Зейнолла Самашев жүргізген қазба жұмыстары нәтижесінде бұл жерден қанжардың сынығы, жебелер, қыш құмыралар, моншақтар, темір қылыш табылған. Ал үшінші қорғаннан алтынмен апталған сауыты мен асатаяғы бар «Алтын адамның» мүрдесі және құрбандыққа шалынған жылқы мен бүркіт сүйектері қазылып алынды. Бұл жәдігерлер ата-бабамыздың өмір сүру салты мен наным-сенімінен сыр шертеді. Сондықтан болар, бүгінде бұл орындарға барушылар мен зиярат етушілердің саны көп.

Сапар соңында зияратшылар Бекет атаның кіндік қаны тамған қасиетті мекен – Ақмешіт қорымына ат басын тіреді. Бұл қорым Ақкиізтоғай ауылынан 28 шақырым жерде орналасқан. XVIII-XX ғасырлардағы тарихи ескерткіш саналатын Ақмешіт – қазақ халқының рухани ұстазы, сәулетші әрі емші Бекет Мырзағұлұлының туып-өскен жері. Ол 1771-1774 жылдары жерасты мешітін салып, ел ішіндегі ағарту, емшілік, діни қызметтерді қатар алып жүрді. Мұнда Бекет атаның ата-анасы – әкесі Мырзағұл, анасы Жәния және бауыры жерленген. Осы және өзге де ақпараттар ақтарылған игі іс-шара сапарға шыққандардың көңілінен шығып, қасиетті мекеннің қадірін арттырды. Бұл жөнінде аудандық мешіттің бас имамы Думан Балықшиев:

- «Дархан дала» жобасы аясында жасалған бұл рухани сапар жас буынға тарих пен иман, салт пен сана сабақтастығын ұғындыруға бағытталған тағылымды шара болды. Ұлттық құндылықтарды дәріптеген, руханиятты тереңнен зерделеген бұл іс-сапардың тәрбиелік мәні зор. Ара-тұра осылай сапарға шығып, өз тарихымызды өзіміз ұлығылап жүрсек бұл өмірден өткен ата-бабымызға жасаған жақсылығымыз болары анық. Сондықтан өскелең ұрпаққа өзіміздің аймақта қасиетті орындардың барын жиі еске салып, мүмкіндік болса, аяқтай апарып көрсеткеніміз абзал. Сапарымыз оңынан болып, көптің көңілінен шықты деп ойлаймын. Және жалғасын табарына сенемін,-дейді өз сөзінде.

Иә, ұлттың болашағы – рухани тамырымен мықты. Ал сол тамырдың бірі – осындай тарихи мекендер мен оларды жаңғыртып отырған рухани көшбасшылардың ерен еңбегі. «Дархан дала» жобасы арқылы бастау алған бұл игі қадам жалғасын тауып, жас ұрпаққа рухани бағдаршам болары сөзсіз. Ал бұл сапар соны тағы бір мәрте дәлелдеп берді.

 

Д.ІЗБАСАРҚЫЗЫ

ФОТОГАЛЕРЕЯ

Біріңғай мемлекеттік байланыс

AQPARATPRINT