Бүгін өткен «Орталық Азия – Корея Республикасы» алғашқы саммитінде Қасым-Жомарт Тоқаев Өнеркәсіптік және технологиялық даму серіктестігін іске қосуды ұсынды.
Оның мақсаты – технология трансферті мен сыртқы нарықтарға шығуға бағытталған бірлескен өндірістік жобаларды қалыптастыру. Президенттің айтуынша, сапар аясында жалпы құны шамамен 19 млрд доллар болатын коммерциялық келісімдерге қол қойылды. Бұл – әлі де іске асырылу барысы мен нәтижесін бағалау қажет келісімдер көлемі. Ақорданың жарияланымы.
Мен үшін бұл ұсыныстың ең мазмұнды тұсы – корей инвестицияларын жергілікті кәсіпорындардың өсуімен байланыстыру мүмкіндігі. Дәл осы тақырыпты біз кеше Сеулде өткен сараптамалық семинарда талқыладық.
Тоқаев жылына 70 мың автомобиль өндіруге есептелген KIA Qazaqstan жобасын мысалға келтіріп, осындай ынтымақтастық моделін басқа салаларда да қолдануды ұсынды. Мұндағы экономикалық әсердің өзі зауыттың жұмысымен ғана шектелмеуі мүмкін. Тұрақты тапсырыстар жеткізушілерге құрал-жабдыққа инвестиция салуға, сапа талаптарын меңгеруге және мамандар даярлауға мүмкіндік береді. Келесі қадам – бұл кәсіпорындардың басқа тапсырыс берушілермен де жұмыс істей алу қабілетін қалыптастыру. Президенттің сөзі.
Маңызды шикізаттар саласында Президент бірлескен қазақ-корей компаниясын құруды ұсынды. Сонымен қатар Алматыда сирек және сирек жер металдары бойынша зерттеу орталығын құру жөнінде келісімге қол жеткізілді. Әзірге бұл – ұсыныс және орталық құру туралы уағдаластық қана. Дегенмен олар шикізат ресурстарымен жұмыс істеуге неғұрлым нақты негіз қалыптастырады. Толығырақ.
Бұдан әрі Қазақстанда нақты қандай материалдарды өңдеу тиімді екенін және дайын өнімді кім сатып алатынын анықтау қажет. Корей тарапы технология мен өнеркәсіптік тапсырыс берушіге қолжетімділікті қамтамасыз ете алады. Ал Қазақстан тарапы ресурс базасын, энергия мен су құнының деңгейін бағалауы тиіс. Мұндай жобада өнімді ұзақмерзімді сатып алу туралы келісім шешуші рөл атқаруы мүмкін. Себебі нақты сұраныс болмаса, тіпті заманауи құрал-жабдықтың өзі жобаның рентабельділігін қамтамасыз ете алмайды.
Бұл мәселе Президент сөзінің көлік-логистикалық бөлігімен де байланысты. Тоқаев Ляньюньган арқылы өтетін бағыттарды Орталық Азиямен байланыстырып, әрі қарай Еуропаға шығуды, сондай-ақ Пусан мен Қазақстанның Каспийдегі порттары арасындағы өзара іс-қимылды дамытуды ұсынды. Көлік бағыттарына қатысты ұсыныстар.
Кәсіпорын үшін мұндай байланыстың құндылығы нақты өлшенеді: тасымал құны қанша, жеткізу мерзімі қаншалықты болжамды және бүкіл маршрутқа кім жауап береді? Егер осы шарттар қазақстандық зауытқа өнімін шетелге сатуға мүмкіндік берсе, көлік дәлізі өндірісті дамыту факторына айналады. Сонымен қатар Өзбекстан немесе Қырғызстан нарықтарына жеткізу үшін өңір ішіндегі байланыстарды дамыту бағытында жеке жұмыс жүргізу қажет.
Осы тұста «Орталық Азия – Корея» форматының практикалық мәні айқындала түседі. Мысалы, корей компаниясы Қазақстанда өндіріс ашып, қажетті құрамдас бөліктердің бір бөлігін көрші елден сатып алып, дайын өнімді бірнеше нарыққа шығара алады. Мұндай жобаны іске асыру үшін үкіметтер нақты рәсімдерді келісуі, ал компаниялар өздерінің коммерциялық қызығушылығын растауы қажет.
Ұсынылып отырған серіктестік ірі инвесторлардың айналасында өз бетінше күрделі тапсырыстарды орындай алатын жергілікті компаниялар қалыптасқан жағдайда ғана тұрақты нәтиже береді. Сонда Қазақстан өзінің өндірістік мүмкіндіктерін кеңейтіп қана қоймай, оларды түрлі сыртқы серіктестермен қарым-қатынаста тиімді пайдалана алады.
